អបអរសាទរ ឆ្នាំថ្មី ឆ្នាំសាកល ឆ្នាំ២០១៤!

Thursday, October 3, 2013

នំអន្សម រដូវភ្ជុំបិណ្ឌ

ជារៀងរាល់ឆ្នាំឲ្យតែដល់រដូវភ្ជុំបិណ្ឌម្ដងៗ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរស្ទើរគ្រប់គ្រួសារតែងតែរៀបចំវេចនំ អន្សម ​(មិនដែលខាន)​មិន​ថាផ្ទះគេ ឬ ផ្ទះខ្ញុំនោះទេ។ សកម្មភាពនេះ យើងតែងសង្កេត​ឃើញនៅ​មុនថ្ងៃ​បុណ្យភ្ជុំ មួយឬពីរថ្ងៃ​ គឺគ្រប់ៗ​ផ្ទះ​ញាប់ដៃ​ញាប់ជើង ម្នីម្នាររៀប​ចំវេចនំដើម្បី​ទុកចូលរួម ក្នុង ឱកាស​ ភ្ជុំ​បិណ្ឌ ។ នំដែលយើងវេចរួមមានដូចជា៖ នំអន្សមជ្រូក អន្សម​ចេក នំគម នំ​បត់ ជាដើម ។

អត្ថន័យ ៖
“​អន្សម​” តាមវចនានុក្រមសម្ដេចសង្ឃពន្យល់ថា៖ ឈ្មោះនំធ្វើដោយអង្ករដំណើប ខ្ជប់ដោយ​ស្លឹក​ស្រស់​ (តាមធម្មតាច្រើន ប្រើស្លឹកចេក) មានរាងមូល រលស្មើជចុងស្មើដើម ចម្អិនដោយស្ងោរ ឬ អាំងក៏មាន។

មូលហេតុដែលនាំឲ្យវេចនំនេះ ៖
យោងតាមឯកសារ​មួយ​ចំនួន​បាន​ឲ្យដឹង​ថា ក្នុ​ង​​​សម័យ​​​ព្រះ​​បាទ​ជ័យ​វរន្ម័​ទី​៧​ប្រទេស​​កម្ពុជា​​​ប្រកាន់​​​​​ សាសនាព្រាហ្មណ៍​​​ ហើយ​​​របស់​​​ប្រើ​ប្រាស់ និង​សម្ភារ​​ភាគ​​ច្រើន​​តែង​​តែ​​មាន​​ទំនាក់​​​ទំនង​​នឹង​​សា​សនា​ តួយ៉ាង​ នំ​អន្សម​នេះជាដើម។
​ក្នុង​​សាសនាព្រាហ្មណ៍នំ​​អន្សម គឺ​​តំណាង​​ឲ្យ​​លិង្គ​​ព្រះ​ឥសូរ ចំណែកឯ​នំ​គមវិញ​ គឺ​តំណាង​​ឲ្យ​យោនី​ នាង​ឧមា​ដែល​​ជា​​ព្រះ​​ម​ហេសី​​របស់​​ព្រះ​ឥសូ។ ​ម្លោះ​​ហើយ​​ទើប​​យើង​​តែង​តែ​ឃើញ​​នំ​ប្រភេទ​នេះ​ក្នុងពិធី​បុណ្យទាន អមជា​មួយ​នឹង​ “នំគម” ដែល​ជានំប្រ​ពៃណី​ខ្មែរ​ផងដែរ។​​ ​ដោយសារ​ជំនឿ​សាសនា​ព្រាហ្មណ៍​ត្រូវបាន​ដក់​ជាប់​ក្នុង​ផ្នត់គំនិត​ខ្មែរ​ គ្រប់គ្នា​ទៅហើយនោះ (បើ​តាម​សាសនាព្រះ ពុទ្ធ ពុំមាន​យកនំ​ទៅ​បោះ​បាច ឬ​សែន​ដូច្នេះ​ទេ មានតែ​សាសនាព្រាហ្មណ៍​តែមួយ​ប៉ុណ្ណោះ)ទើប​ខ្មែរ​យើង​យកនំ​អន្សមជ្រូក អន្សមចេក នំគម នំ​បត់ ​ទាំងនេះ​ទៅ​ប្រគេន​ព្រះសង្ឃ​វិញ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​សាសនា​ទាំងពីរ​លាយឡំ​គ្នា​ដូច​យើង​ឃើញ​សព្វថ្ងៃនេះ​។​

“នំ​អន្សម​” មាន​ដើម​កំណើត​តាំង​ពីបុរ​មបុរា​ណ​នៅ​ក្នុង​ប្រវត្តិ​នំ​ប្រពៃណី​ខ្មែរ​ និង​ត្រូវ​បាន​គេ​ឃើញ​វត្ត​មាន​នំមួយ​ប្រភេទ​នេះ​នៅ​ក្នុង​ពិធី​បុណ្យ​ ប្រពៃណី​ខ្មែរ​ ដូច​ជា​បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ បុណ្យ​ភ្ជុំ​បិណ្ឌ ក្នុង​ពិធី​រៀប​អាពាណ៍ពិពាណ៍ និង​ពិធី​បុណ្យ​សា​សនា​មួយ​ចំនួន​ទៀត។ ការដែល​យកនំ​ទាំងអស់នេះ​ទៅ​វត្ត​នៅ​ថ្ងៃ​ភ្ជុំបិណ្ឌ​មកពី​បុណ្យ​នេះក៏ដូចជា​ បុណ្យ​ផ្សេងទៀត​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ព្រហ្មញ្ញសាសនា​។

របៀបធ្វើនំអន្សមសង្ខេប៖
ដំបូង ​​​យើង​​​ត្រូវ​​​ហែក​​​ស្លឹក​​​ចេក​​ ឬ​ ស្លឹក​ផ្អាវ​ ហើយ​ហាល​ថ្ងៃ​ឲ្យ​ទន់​ល្អ​ចំពោះ​ស្លឹក​ចេក​។ បន្ទាប់​​​មក​​ត្រូវ​​យក​​វាមក​​ជូត​ឲ្យ​​ស្អាត​​និង​​ត្រូវ​​ត្រៀម​​ខ្សែ​ សំរាប់​​ចង​។ គេ​​អាច​​យក​​ដើម​​ចេក​​មក​​​ធ្វើ​​ជា​​ខ្សែ​ក៏​​បាន​​ ឬ​​ខ្សែចង​​ធម្មតា​​ក៏​បាន។ បន្ទាប់​មក​​​​ទៀត​​ ត្រូវ​​លាង​​អង្ករ​​ដំណើប​​ទុក​​ឲ្យ​ស្ងួត​ ហើយ​ទឹក​​អង្ករ​​ដំណើប​​នោះ​​ត្រូវ​​លាយ​អំបិល​​​តិចៗ​​ដើម្បី​​បង្កើន​​ឱ​ ជា​រស​ ហើយ​​ត្រូវ​​លាង​​សណ្តែក​​លឿង​​ទុក​​ឲ្យ​​ស្រស់​​ទឹក​។ បន្ទាប់​​ពី​នោះ​​ យើង​​ត្រូ​វ​​ហាន់​​សាច់​​ជ្រូក​​ជា​​ចង្វាយ​​វែង​​ល្មម​ (​ភាគ​​ច្រើន​​គេ​​យក​​សាច់​​ជ្រូក​​បី​ជាន់​ ​ដោយ​សា​រ​​វា​មាន​​ជាតិ​​ខ្លាញ់​​តិច​ៗ)​ ដោយ​​លាយ​​គ្រឿង​​ដូច​​ជា​​ម្រេច​ អំបិល​​ មើម​ខ្ទឹម​សរ​ជា​ដើម​។​​ ក្រោយមក ​យើង​អាច​​វេច​​បាន​​ហើយ​។ ការ​​វេច​​យើង​​ត្រូវ​​ចំណាយ​​ពេល​ពី​១​ ទៅ​ ២​ម៉ោង​អាស្រ័យ​​ទៅ​​លើ​​ចំនួន​​អង្ករ​​ដែល​​​យើង​វេច​។ ដំបូង​​យើង​​ត្រូវ​​លា​​ស្លឹក​​ចេក​​ទ្រាប់​​លើ​​គា្ន​ឲ្យ​​ក្រាស់​​ល្មម​​ ហើយ​​ត្រូវ​​ដាក់​​អង្ករ​​រាយ​​លើ​​ស្លឹក​​ចេក​​ បន្ទាប់​​មក​​រោយ​​សណ្តែក​​លឿង​​ពី​​លើ​​រួច​ដាក់​សាច់​​ជ្រូក​​ពី​​លើ​​ ហើយ​​បត់​​ចុង​​នៃ​​ស្លឹក​​ទាំង​​ពីរ​​ចូល​​គ្នា។ បន្ទាប់​​ពី​​វេច​ ​ហើយ​​យើង​​ត្រូវ​​ឆ្លង​​កាត់​​ដំណាក់​កាល​​មួយ​​ទៀត​​គឺ ​​ចង​។ ការ​​ចង​​នំ​​មិន​​មែន​​ជា​ការ​​ងាយ​​នោះ​​ទេ​​។ យើង​​ត្រូវ​​ចង​​ឲ្យ​​ណែន​​ល្អ ​​បើ​​មិន​​ដូ​ច្នេះ​​ទេ​នៅ​​ពេល​​ស្ងោរ​​ ទឹក​​អាច​​ចូល​ក្នុង​នំ​ ដែល​​អាច​​ធ្វើ​​ឲ្យ​អង្ករ​​រលាយ​​ចេញ​។ បន្ទាប់​​ពី​​ចង​​ហើយ​​យើង​​ត្រូវ​​យក​​ទៅ​​ស្ងោរ​ ។​ការ​​ស្ងោរ​​យើង​​ត្រូវ​​ចំណាយ​​ពេល​​ប្រមាណ​​ពី​៥​​ទៅ​៦​​ម៉ោង​​ទំ​រាំ​​ តែ​ឆ្អិន​​ល្អ។​ យើង​​ត្រូវ​​នៅ​ចាំ​មើល​​ជាប់​​ជា​​និច្ច​ យើង​​ត្រូវ​​មើល​​ភ្លើង​​ឲ្យ​​បាន​​ដិ​ត​​ដល់​ ហើយ​​ត្រូវ​​ប្រែ​​នំ​​ទៅ​ម្ខាង​​ទៀត​ ដើម្បី​ឲ្យ​នំ​បាន​​ឆ្អិន​​ល្អ​។

ការបោះ​បាយបិណ្ឌ​

ជុំបិណ្ឌ​តែងតែ​ជា​ពេល​ដែល​ចង្ហាន់​មាន​ច្រើន​ពោ​រពាស​សំរាប់​ព្រះសង្ឃ​,​ ហេតុនេះ​ទើប​តាម​វត្ត​នានា​តែង​រៀបចំ​ឲ្យមាន​ការធ្វើទាន​បន្ត​ទៅកាន់​ អ្នកក្រខ្សត់​។​
ភ្នំពេញ​:
​ការបោះ​បាយបិណ្ឌ (​ការបោះ​ដុំ​បាយ​) ជា​សកម្មភាព​មួយ​ដែល​មិន​ទាន់​មាន​ឯកភាព​គ្នា​នៅក្នុង​សង្គម​ពុទ្ធសាសនិក​ នៅឡើយ ដោយ​អ្នកខ្លះ​បាន​ចាត់​ទុក​ការបា​យ​បោះ​បិណ្ឌ​ជា​កិច្ច​ដ៏​សំខាន់​មួយ​មិន​ អាច​ខាន​បាន​នៅក្នុង​រដូវ​បុណ្យកាន់បិណ្ឌ​នេះ ខណៈ​ដែល​អ្នកខ្លះ​បាន​អះអាង និង រិះគន់ថា ការបោះ​បាយបិណ្ឌ​ជា​ទង្វើ​មិន​ត្រឹមត្រូវ ជា​ភាព​ខ្ជះខ្ជាយ ជា​ការ​ធ្វើ​មិន​គោរព​ទាន ជាដើម ។​
​អ្នក​ដែល​ជឿ​ថា​បោះ​បាយបិណ្ឌ​មាន​ ប្រយោជន៍ គិត​ថា​បោះ​បាយបិណ្ឌ​គឺ​បោះ​អោយ​ពួក​ប្រេត ហេតុនេះ ទើប​នៅ​តំបន់​ខ្លះ​មិន​ហៅ​បាយបិណ្ឌ​ទេ តែ​ហៅ​ថា​“​បាយ​ប្រេត​” ។ ចំណែក​អ្នក​ពុទ្ធ​និយម​ខ្លះទៀត​បាន អះអាងថា ការបោះ​បាយបិណ្ឌ​ជា​ការ​ធ្វើ​ទាន​មិន​ត្រឹមត្រូវ​តាម​ការបង្រៀន​របស់​ ព្រះពុទ្ធ​ឡើយ ។ 
​ភិក្ខុ ព្រះ​ញាណវង្ស ឃឹម សន ព្រះ​បាឡាត់​រាជធានី​ភ្នំពេញ និង ជា​ព្រះ​គ្រូសូត្រស្តាំ​ប្រចាំ វត្ត​បទុម​វត្តី​រាជរារា​មបាន​មានព្រះ​ថេរដី​កាថា​“ ការបោះ​បាយបិណ្ឌ​ត្រូវបាន​គេ​ធ្វើឡើង​ដើម្បី​អនុគ្រោះ​ដល់​ពួក​ប្រេត ដែល​មាន​បាបកម្ម​ធ្ងន់ មិន​អាច​ទទួលយក​ចំណែក​បុណ្យ​ដែល​គេ​ឧទ្ទិស​អោយបាន ” ។ 
​នៅក្នុង​សាស្ត្រា​អានិសង្ស​បិណ្ឌ មាន​ដំណាល​អំពី​ប្រេត​ប្រភេទ​ខ្លះ​ដែល​មាន​កម្ម ក្រាស​ខ្លាំង មិន​អាច​ទទួល អនុមោទនា​នូវ​បុណ្យ​ដែល​គេ​ឧទ្ទិស​អោយ​បាន​នោះ បាន​កាឡាខ្លួន​ជា​សត្វល្អិត​ដូចជា​ស្រមោច ចង្រិត កណ្តូ​ប និង ​ចាប​ដូនតា​ជាដើម ហើយ​ទៅ​នៅតាម​របង​វត្ត និង ខឿន​ព្រះវិហារ​ជាដើម និង​ចាំ​បរិភោគ​បាយបិណ្ឌ​ដែល​គេ​បោះ​ឲ្យ​នោះ ។​
​យើង​មិន​ហ៊ាន​អះអាង​ថា មាន​ប្រេត​កាឡាខ្លួន​ជា​សត្វ​ទាំងនោះ​មែនឬ​អត់​ឡើយ ប៉ុន្តែ​នៅក្នុង​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា​បាន​អះអាងថា សត្វ​ដែល​កើត​នៅក្នុង​អបាយ​ភូមិ គឺ​ភូមិ ឬ​កំណើត​ដែល​មាន​តែ​ក្តី​ទុក្ខ​នោះ មិនមែន​មាន​តែ​ប្រេត​ទេ គឺ​មាន​នរក​, ប្រេត​, តិរច្ឆាន និង អសុរ​កាយ ។ ក្នុង​បរិបទ​បាយបិណ្ឌ​នេះ យើង​លើក​នរក និង អសុរ​កាយ ទុក​ដោយឡែ​សិន​ចុះ យើង​នឹង​ធ្វើ​ការពិភាក្សា​តែ​ប្រេត និង​តិរច្ឆាន ។ 
​ព្រះពុទ្ធសាសនា​អះអាងថា សត្វ​ដែល​កើត​ជា​មនុស្ស និង​តិរច្ឆាន មិន​អាច​ទទួល​បុណ្យ​កុសល​ដែល​គេ​ឧទ្ទិស អោយ​បាន​ទេ ព្រោះ​មនុស្ស និងតិ​ច្ឆាន​ជា​សត្វ​មាន​រូប ចំណែក​បុណ្យ​កុសល​ដែលជា​របស់​អ​រូប ។ យើង​គ្មាន​អ្វី សង្ស័យ​ទេ​ថា ការបោះ​បាយបិណ្ឌ​មុខ​ជា​បានជា​ប្រយោជន៍​ដល់​ពួក​សត្វ​តិរច្ឆាន ។ យើង​អាច​សន្មត​បាន​ថា ប្រសិនបើ បុគ្គល​ណា​ទៅ​កើត​ជា​សត្វ តិរច្ឆាន​ដូចជា សត្វ​ស្រមោច ចង្រិត កណ្តូ​ប កណ្តុរ និង ចាប​ជាដើម​នោះ ពិតជា​អាច បរិភោគ​បាយ​ដែល​គេ​បោះ​នោះ បាន​ដោយ​ផ្ទាល់​តែម្តង ហើយ​ពួក​សត្វ​ខ្លះ​ទោះជា​បាយ​ដែល​មិនមែន​ជា​បាយ​គេ​បោះ​ក្តី ក៏​អាច​បរិភោគបាន​ដែរ ។​
មក​ដល់​ដំណាក់កាល​នេះ​ប្រហែលជា​មាន​សំនួរ​ ផ្សេងទៀត​សួរថា​“​ចុះ​បើ​យើង​គិតថា មាន​បុគ្គល​ខ្លះ​ដែល​បាន កើត​ជា​សត្វ​តិរច្ឆាន​ចាំ​ទទួល​បាយបិណ្ឌ​ដូចដែល​បាន​បកស្រាយ​មក​ហើយ​មែន​នោះ ហេតុអ្វី​បានជា​យើង​ត្រូវ​បោះ​ដុំ​បាយ ម្តេច​ក៏​មិន​រៀបចំ​ទុកដាក់​ក្នុង​ចាន ឬ​ភាជន៍​ជាដើម​អោយ​បាន​ត្រឹមត្រូវ ថ្លៃថ្នូរ ព្រោះ​សត្វ​តិរច្ឆាន ឬ​ប្រេត​ទាំង​នោះ​ប្រហែលជា​សាច់ញាតិ ឬ អ្នកមានគុណ​របស់​យើង​ផង​? ” ។​នៅក្នុង​ព្រះពុទ្ធ សាសនា បាន​ដំណាល​រឿង​ប្រេត​ពួក​ខ្លះ​ដែល​មិន​អាច​ទទួល​បរិភោគរ​បស់​ល្អ​បាន ឡើយ គឺថា ឃើញ​របស់​ល្អ​ដូចជា​អាហារ​ដែល​គេ​រៀបចំ​ស្អាតបាត​នោះ ពេល​ទៅ​ចាប់​យក​ដោយ​សេចក្តីស្រេកឃ្លាន​ជា​ពន្លឹក ដុំ​បាយ​នោះ​ក៏​រលាយ​បាត់​ទៅ ។​ពួក​ប្រេត​ទាំង នេះ​អាច​ទទួលបាន​តែ​របស់​ណា​ដែល​ជាទី​ខ្ពើមរអើម ដូចជា លាមក​, ខ្ទុះ​, ឈាម​, ភក់​, ជ្រាំ ជា​ដើម​ប៉ុណ្ណោះ ។ បែប​នេះ​មក​ពី​បាបកម្ម​របស់​ពួក​ប្រេត​ជំពូក​នេះ កាល​នៅ​រស់​ជា​មនុស្ស​ដែល​ចូលចិត្ត​រស់នៅ​ប្រព្រឹត្ត​តែ​អំពើ​អាក្រក់​, កាប់សំលាប់​, បង្ហូរឈាម រស់ នៅ​ដោយ​ការជិះជាន់​កេងប្រវ័ញ្ច បឺត​ជញ្ជក់​ផល​ប្រយោជន៍​អ្នក​ដទៃ ដែល​ជន​ទូទៅ​យល់ថា​ជា​អំពើ​លាមក គួរអោយ​ស្អប់ខ្ពើម​....​មិន​ដែល​ចូលចិត្ត​ទាល់តែសោះ​ក្នុង​ការ ធ្វើ​អំពើ​ល្អ ដូចជា​ចំណាយ​ធនធាន​ដើម្បី​ជា​ប្រយោជន៍​សាធារណៈ ប៉ុន្តែ​ចូល​ចិត្ត​ណាស់ និង រក​វិធី​គ្រប់យ៉ាង​ក្នុង​ការចំណាយ​ទ្រព្យ​យ៉ាង​ខ្ជះខ្ជាយ​ក្នុងការ​ធ្វើ​ អំពើ​លាមក​គ្រប់យ៉ាង ដូចជា​ជួល​គេ​អោយ​ចាប់​ស្រី ឬ​សំលាប់​មនុស្ស និង​ចាប់ជំរិត ទារ​យក​ប្រាក់​ជាដើម​។ ដោយសារ​អំពើ​បាប​ទាំងនោះ​ជាដើម ទើប​បុគ្គល​ទាំងនោះ ពេល​ទៅ​កើត​ជា​ប្រេត ក្រៅពី​រង​ទុក្ខ​ជា​អនេគ និង រង​ក្តីស្រេកឃ្លាន​រាប់​ម៉ឺន​ឆ្នាំទៅ ក៏​នៅ​មិន​អាច​ចាប់​កាន់​យក​របស់ ឬ អាហារ ដែល​ល្អ​បានឡើយ គឺ​អាច​បរិភោគ​តែ​របស់​ដែល​ជា​ទី​ខ្ពើមរអើម​ប៉ុណ្ណោះ ។ ការណ៍​នេះ​សម​ដូច​ពុទ្ធភាសិត​មួយ​ឃ្លា​ថា​“​ដរាបណា​បាបមិ​ទាន់​អោយ​ផល ជន​អ្នក​សាង​បាប អាច​រីករាយ​ដោយ​អំពើ​បាប​នោះ លុះណាតែ​បាប កម្ម​អោយ​ផល គេ​នឹង​ទទួល​ទុក្ខ​”​។​
​ ​ទោះយ៉ាងណា អ្នកសិក្សា​ទាំងឡាយ​ចូរ​ចាំ​ថា ព្រះពុទ្ធ​មិន​បាន​បង្រៀន​យើង​អោយ​ធ្វើ​ទាន​ដោយ​ការបោះ ​បាយបិណ្ឌ​ដើម្បី​អនុគ្រោះ​ដល់​ពួក​ប្រេត ឬ​សត្វ​តិរច្ឆាន​ណាមួយ​ឡើយ ។ ព្រះពុទ្ធ​បាន​បង្រៀន​ថា ដើម្បី​ឧទ្ទិស កុសល​ដល់​អ្នក​ដែល​បាន​ស្លាប់​ទៅ ហើយ​នោះ ត្រូវ​យក​ទេយ្យទាន ទៅ​អោយ​អ្នក​មាន​សីល អាច​ជា​អ្នកបួសឬជាគ្រហស្ថ​ដែល​រក្សាសីល​ក៏បាន ។ ចំណែក​ការបោះ​បាយបិណ្ឌ​នេះ ជា​ប្រពៃណី​សុទ្ធសាធ ហើយ​ធ្វើ​ឡើង​តែ​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ប៉ុណ្ណោះ ចំណែក ប្រទេស​ផ្សេងៗ មិន​មាន​ឡើយ ប៉ុន្តែ​មាន​បុណ្យ​ស្រដៀង​គ្នា​ដែរ ដូចជា​នៅ​ប្រទេស​ជប៉ុន​មាន​បុណ្យ​មួយ ឈ្មោះថា “​ឧ​ល្លំ​បន​”​។​
ប៉ុន្តែ​ព្រះ​ភិក្ខុ ឃឹម សន មាន​ព្រះ​ថេរ​ដីកា​ថា ការបោះ​បាយបិណ្ឌ​នេះ​មាន​ផល​វិជ្ជមាន និង អវិជ្ជមាន​ដែរ​គឺ​​ ​ 
​ផល​វិជ្ជមាន​
​ ​-​ធ្វើអោយ​មនុស្ស​ចេះ​នឹក​គុណ​ដល់​បុគ្គល​ដែល​បាន​ចែក​ឋាន​ទៅហើយ ក៏ដូចជា​អ្នក​នៅរ​ស់មាន​ឱ​ពុក​ម្តាយ ជាដើម​។​
​ ​-​អោយ​មនុស្ស​ចេះ​បំពេញ​សេចក្ត​ល្អ និង អនុគ្រោះ​ដល់​ពួក​សត្វ​តិរច្ឆាន​ទាំងឡាយ ។​
​ ​ផល​អវិជ្ជមាន​
​ ​-​ធ្វើអោយ​ការបោះ​បាយបិណ្ឌ​ទៅ​ជា​មានទោស ដោយសារ​ធ្វើ​ដោយ​ក្តី​ប្រមាទ ។​
​ ​-​ដោយសារ​អ្នក​ទៅ​បោះ​បាយបិណ្ឌ​មួយចំនួន​ទៅ​បោះ​បាយ​ដោយសារតែ​ចង់​សប្បាយ ។​
​ ​-​ធ្វើអោយមាន​ក្លិន​ឆ្អេះឆ្អាប​ដល់ទី​វត្ត​អារាម ។​
​ ​-​មិនសូវ​បាន​ផល ព្រោះ​ជា​ការធ្វើ​ទាន​ដោយ​សេចក្តី​ទ្វេ​ស ឬ មិន​សូវ​គោរព​ទាន ។
មាន​សំនួរ​មួយ​សួរថា ហេតុ​អ្វី​ទើប​គេ​បោះ​បាយបិណ្ឌ​តែ​ពេល​ទៀបភ្លឺ មិន​បោះ​នៅ ពេលថៃ្ង​ផង ។
​ អ្នកខ្លះ​ឆ្លើយថា ព្រោះថា​បាយបិណ្ឌ​គេ​បោះ​អោយ​ពួក​ប្រេត ហើយ​ពួក​ប្រេត​ខ្លាច​ពន្លឺ​ថៃ្ង ពេល​ណា​ត្រូវ​ពន្លឺ​ថៃ្ង​នឹង​រលាយ​រូប​បាត់ទៅ មិន​អាច​ទទួល​បាយបិណ្ឌ​បានឡើយ ។​
​ ​ចំលើយ​នេះ​ក៏​នៅ​មិនទាន់​អាច​ទទួលយក​ជា​ផ្លូវកា​រណ៍​បាន​នៅឡើយ​ទេ ហើយ​ក៏​ត្រូវបាន​លើក​សំនួរ​ឡើង​មួយ​ទៀត​ថា មិន​បោះ​នៅពេលថៃ្ង​ព្រោះ​ប្រេ​ត​ខ្លាច​ពន្លឺ​ថៃ្ង ចុះ​ហេតុអ្វី​មិន​បោះ​នៅពេល​ព្រលប់ ឬ ពេល​អាធ្រាត​ផង ព្រោះ​ពេលនោះ​ក៏​មិន​មាន​ពន្លឺ​ថៃ្ង​ដែរ ។ 
​ព្រះ​បាឡាត់​រាជធានី​ភ្នំពេញ ឃឹម សន មិន​បាន​លើកយក​បញ្ហា​ប្រេត​ខ្លាច​ពន្លឺ​ថៃ្ង​ជា​មូលហេតុ​ទេ ប៉ុន្តែ​ព្រះអង្គ​បាន​លើកឡើង​ថា​វា​ជា​រឿង​ដើម្បី​បង្ក​ភាពងាយស្រួល​របស់​ អ្នក​បោះ​ទៅ​វិញ​ទេ ។ 
ព្រះ​បាឡាត់​រាជធានី​ភ្នំពេញ​បាន​មាន​ព្រះ​ថេរ​ ដីកា​ថា “​ព្រោះ​ទៀបភ្លឺ ជា​ពេល​ដែល​ព្រះសង្ឃ នមស្សកា​ព្រះ ​រតន​ត្រៃ និង សូត្រ​បរាភវ​សូត្រ ហើយ​ប្រជា​ពុទ្ធសាសនិក​តែងតែ​នាំគ្នា​ទៅ​វត្ត​ដើម្បី​ស្តាប់ ព្រះសង្ឃ​សូត្រធម៌​បរាភវ​សូត្រ​នោះ​ផង និង ស្តាប់​ការផ្តល់​ឱវាទ​ផ្សេង​ខ្លះ​ផង​របស់​ព្រះសង្ឃ ។ នៅ​តំបន់​ខ្លះ ពេល​បោះ​បាយបិណ្ឌ​រួច អាចារ្យ​តែង​ដឹកនាំ​ពុទ្ធបរិស័ទ ចាត់ចែង​រាប់បាត្រ​ប្រគេន​ចង្ហាន់​ព្រះសង្ឃ ដែល​ងាយ ស្រួល​សម្រាប់​ប្រជា​ពុទ្ធបរិស័ទ បំពេញ​កុសល​ជា​បន្តបន្ទាប់​ជាប់ៗ​គ្នា​តែ​ម្តង​កុំអោយ​ខាត​ពេល​ធ្វើដំណើរ​ទៅ ​មក​ច្រើនលើក​ច្រើនសារ ។ ម្យ៉ាងទៀត ពេល​ទៀប ភ្លឺ​ជា​ពេល​ដែល​មនុស្ស​គ្រប់រូប​ដល់​ពេល​ល្មម​ក្រោកពីដំណេក មិន​ងោកងុយ​ផង ។ការបោះ បាយបិណ្ឌ​ទៀប​ភ្លឺ​នេះ ក៏​ជា​វិធី​មួយ​ដែល​ធ្វើអោយ​មនុស្ស​ធ្លាប់តែ​មាន​ទំលាប់​ទទួលទានដំណេក​ទ្រ​ មក់ រហូត​ដល់​ថៃ្ង​រះ​ទើប​ក្រោក​នោះ អោយ ហាត់ពត់​ខ្លួន​រៀន​ក្រោ​ពី​ដំណេក​ពី​ព្រលឹម កុំអោយ​ខ្ជឹលច្រអូស ស្ពឹក​ស្រពន់​នឹង​ដំណេក​ពេក​ផង​” ។
លោក សៀង ណាត ជា​អតីត​ស​មណ​និស្សិត​ពុទ្ធិក​សាកលវិទ្យាល័យ​ព្រះសីហនុ​រាជ បញ្ចប់​ថ្នាក់​បរិញ្ញាបត្រ​ផ្នែក ទស្សនវិជ្ជា​ព្រះពុទ្ធសាសនា បាន​អះអាង​ស្រដៀង​គ្នា​នឹង​ព្រះ​ភិក្ខុ​ព្រះ​ញាណ​វង្ស ដែរ ដោយ​លោក លើកឡើងថា​“​បើ​បោះ​បាយ​បិណ្ឌ នៅពេល​ព្រលប់ ឬ ពេល​អាធ្រាត​ក៏​គ្មាន​កំហុស​អ្វី​ដែ ប៉ុន្តែ​ដែល​បុរាណា​ចារ្យ ដូនតា​ខ្មែរ​បាន​ទំលាប់​បោះ​បាយបិណ្ឌ​នៅ ពេល​ទៀបភ្លឺ​នោះ​ព្រោះ​ពេល​ព្រលប់ ឬ ពេល​អាធ្រា​ត ជា​ពេល​ដែល​មនុស្ស គ្រប់គ្នា​ត្រូវការ​សម្រាក​បន្ទាប់ពី​បាន បំពេញ​ការងារ​ពេញ​មួយ​ថៃ្ង​មក ។ ម្យ៉ាង​បើ​ធ្វើ​នៅ​ពេល​ព្រលប់ ឬ ពេល​អាធ្រា​ត នោះ នាំ​អោយ​ខាត​ពេល​ក្នុង​ការធ្វើដំណើរ​ទៅមក ព្រោះ​ព្រឹក​ឡើង​គេ​នៅតែ​ត្រូវ​មក​វត្ត​ដើម្បី​ប្រគេន​ចង្ហាន់​ព្រះសង្ឃ និង ចង់​ក្រោក​ទៅ​ស្តាប់ធម៌​បរាភវ​សូត្រ​នៅ​ទៀបភ្លឺ​ដដែល ” ។​
ហេតុ​នេះ​ ចំពោះ​ទស្សនៈ​ដែលថា គេ​បោះ​បាយបិណ្ឌ​នៅពេល​ទៀប​ភ្លឺ​ព្រោះ​ប្រេត​ខ្លាច​ពន្លឺ​ថៃ្ង​នោះ យើងខ្ញុំ​មិន ហ៊ាន​អះអាង​ថា​ជា​យ៉ាងណា​ឡើយ​៕(ដកស្រង់ពីCambodian Express News)

រវត្តិ​ថ្ងៃ​បុណ្យ​ភ្ជុំបិណ្ឌ​ប្រពៃណី​ខ្មែរ

ពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ គឺជាពិធីដ៏ធំមួយរបស់បណ្តាបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ តែងតែគោរព ប្រតិបត្តិធ្វើជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដើម្បីឧទ្ទិសថ្វាយ និងរៀបចំចង្ហាន់យកទៅប្រគេនព្រះសង្ឃ ដែលគង់ចាំព្រះ វស្សានៅតាមទីវត្តអារ៉ាម និងវេនឧទ្ទិសថ្វាយដល់វិញ្ញាណក្ខន្ធបុព្វការីជន បានចែកស្ថានទៅបរលោកខាងមុខ។ ដើម្បីឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ ពុទ្ធបរិស័ទខ្មែរ បានយល់កាន់តែច្បាស់អំពី បុណ្យ ភ្ជុំបិណ្ឌនេះ គេហទំព័រ ស៊ីវិល័យ បានជួបសម្ភាសជាមួយព្រឹទ្ធាចារ្យ មៀច ប៉ុណ្ណ សមាជិកក្រុមជំនុំជម្រះទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរនៃពុទ្ធសានិកបណ្ឌិត ធ្វើការបកស្រាយអំពីប្រវត្ដិបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ នេះដូចតទៅ ៖

ពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ :
បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ជាបុណ្យសាសនាប្រពៃណី ធំជាងគេមួយរបស់ប្រជាជនខ្មែរ។ បុណ្យនេះ មានលក្ខណៈជាពិធីបុណ្យគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធដល់បុព្វបុរសញាតិសន្ដាន ដែលធ្វើមរណកាលទៅ និងជាពិធីជួបជុំគ្នានៃញាតិសន្ដាន សាច់ញាតិទាំងអស់ ដែលនៅទីឆ្ងាយៗ។

ប្រវត្ដិនៃពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ :
បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ជាបុណ្យដ៏សារសំខាន់មួយ ដែលប្រារឰធ្វើពីថ្ងៃ “១រោច” ដល់ថ្ងៃ “១៥រោច” ខែភទ្របទ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ត្រូវនឹងខែកញ្ញា ឬតុលា។ រីឯថ្ងៃ១៥រោចហៅថាភ្ជុំបិណ្ឌ។ ក្នុងរយៈពេលភ្ជុំបិណ្ឌនេះ ចាស់ៗបានលះបង់ផ្ទះសម្បែង កូនចៅ ទៅនៅវត្ដ សមាទានសីល៥ ចាំសីល៨ បម្រើព្រះសង្ឃសម្អាតទីអារ៉ាម។ ចំណែកឯប្រជាពលរដ្ឋ បានចែកវេនគ្នា ជាវេនចំនួន១៥ថ្ងៃ ឬបិណ្ឌ។ ក្នុងបិណ្ឌនីមួយៗ គេតែងធ្វើ ដូចជា ពេលយប់ជួបជុំពុទ្ធបរិស័ទ ប្រគេន ភេសជ្ជៈចំពោះព្រះសង្ឃ និងជូនចំពោះចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ នមស្ការ គោរពព្រះរតនត្រ័យ និមន្ដព្រះសង្ឃចម្រើនព្រះបរិត្ដ និងសម្ដែងធម៌ទេសនា។ ពេលព្រឹកប្រគេនអាហារ ចំពោះព្រះសង្ឃឧទ្ទិសកុសលជូនចំពោះវិញ្ញាណក្ខន្ធ បុព្វការីជន ដែលធ្វើមរណកាលទៅហើយ។

ទាក់ទិនទៅនឹងប្រវត្ដិបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌនេះដែរ បើតាម គម្ពីរោកកុឌសូត្រ បានបរិយាយថា ព្រះបាទពិម្ពិសារមានញាតិមួយក្រុម បានបំពេញទានមិនបរិសុទ្ធ គឺស៊ីបាយមុនលោក ពេលលាចាកខាងមុខ ក៏កើតជា “ប្រេត” ។ លុះដល់ព្រះសម្ពុទ្ធ ព្រះនាមកុក្ក បានត្រាស់ដឹងឡើងក្នុងលោក ពួកប្រេតទាំងនោះ ទៅសួរព្រះថា ចុះយើងខ្ញុំកាលណាបានអាហារបរិភោគ ព្រះពុទ្ធត្រាស់ថា ចាំសួរព្រះពុទ្ធជាន់ក្រោយចុះ ក្នុងសាសនាកថាគត អ្នកទាំងឡាយនឹងបានអាហារបរិភោគ។ លុះដល់ព្រះពុទ្ធនាម នាគមនោ ក៏បានត្រាស់ដូចព្រះពុទ្ធមុខទៀត ដល់ពុទ្ធកាលព្រះកស្សបោ ក៏ត្រាស់ប្រាប់ដូចនេះទៀត ទើបតែដល់ព្រះសមណគោតមត្រាស់ដឹង ទ្រង់បានត្រាស់ថា ចាំមើលព្រះបាទពិម្ពិសារ ជាញាតិរបស់អ្នកទាំងឡាយហើយ។ លុះពិម្ពិសារបានថ្វាយទាន ជាដំបូងហើយ មិនផ្សាយទៅឱ្យពួកញាតិ ក៏ស្រាប់តែពួកប្រេតទាំងឡាយ ដែលជាញាតិនោះស្រែកយំទ្រហឹង ក្នុងពេលរាត្រី។ ព្រះបាទពិម្ពិសារ ស្ដេចយាងទៅកាន់វត្ដវេឡុវិន ហើយទូលសួរព្រះពុទ្ធ ព្រះពុទ្ធត្រាស់ថា “ពួកប្រេត ជាញាតិរបស់ព្រះអង្គ នាំគ្នាយំទារអាហារ ព្រោះពួកប្រេតទាំងនោះ ត្រូវបានអាហារបរិភោគក្នុងសាសនា តថាគត ប៉ុន្ដែព្រះអង្គធ្វើបុណ្យហើយ មិនបានផ្សាយទៅឱ្យ”។ ពេល ព្រះបាទពិម្ពិសារទ្រង់ជ្រាបហើយ ក៏បានធ្វើបុណ្យចាត់ចែងបញ្ជូនទៅឱ្យ។ ពួកប្រេតទាំងនោះ ក៏បានកើតនៅក្នុងទព្វវិមាន ដោយសុខរៀងដរាប តទៅ។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ពិធីកាន់បិណ្ឌ ក៏ចាប់ផ្ដើមមានកំណើតឡើង រហូតមកទល់ពេលនេះ។

អ្នកសាងល្អបានល្អ អ្នកសាងអាក្រក់បានផលអាក្រក់ :
បើតាមគម្ពីព្រះពុទ្ធសាសនា បានចែងថា មនុស្សដែលស្លាប់ទៅ តែងទៅកើតទីផ្សេងៗ តាមកម្មរបស់ខ្លួន។ មនុស្សចិត្ដអាក្រក់ ដែលបានធ្វើបាបកម្មផ្សេងៗ លុះស្លាប់ទៅ តែងតែកើតជាប្រេត៤ប្រភេទ គឺប្រេតដែលចិញ្ចឹមជីវិតដោយខ្ទុះឈាម ប្រេតស្រេកឃ្លានអាហារជានិច្ច ប្រេតដែលភ្លើងឆេះជានិច្ច និងប្រេតដែលចិញ្ចឹមជីវិតដោយផល ដែលបុគ្គលដទៃឧទ្ទិសទៅឱ្យ។ គេតែងនិយមជ្រើសរើស ចំថ្ងៃរនោច ខែភទ្របទ ព្រោះពេលវេលានោះ ព្រះចន្ទពុំសូវមានពន្លឺ ហើយចេះតែងងឹតទៅៗ ព្រោះឱកាសនោះហើយ ដែលយមរាជដោះលែងពួកប្រេតទាំងនោះ ឱ្យមករស់នៅលាយឡំជាមួយមនុស្ស ចាំទទួលភោគផល ដែលបងប្អូនញាតិសន្ដាន ដែលញាតិឧទ្ទិសឱ្យ ព្រោះពួកប្រេតខ្លាចពន្លឺណាស់។ ប្រសិនបើរយៈពេល១៥ថ្ងៃ ពួកប្រេតដើររកគ្រប់វត្ដ ពុំមានឃើញបងប្អូនញាតិសន្ដានណាធ្វើបុណ្យ បញ្ជូនកុសលទៅឱ្យទេ ពួកគេនឹងអត់បាយ អត់ទឹក ស្រេកឃ្លាន រងទុក្ខវេទនាយ៉ាងក្រៃលែង ហើយនឹងជេរប្រទេចផ្ដាសាដល់បងប្អូនញាតិកាទាំងឡាយ ឱ្យហិនហោច ទ្រព្យសម្បត្ដិ ព្រាត់ប្រាស់ឪពុកម្ដាយ ប្ដីប្រពន្ធ កូនចៅ ញាតិផៅទាំងប្រាំពីរសន្ដាន។

ជំនឿចំពោះពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ :
ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទូទាំងប្រទេស តែងតែមានជំនឿទៅលើបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ នេះជានិច្ច ទោះបីមានក្ដី ក្រក្ដី ទោះយ៉ាងណា ត្រូវធ្វើបុណ្យនេះ ដោយខានមិនបានមួយឆ្នាំម្ដងៗ គឺត្រូវយកនំចំណី ទៀន ធូប រៀងរាល់ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃ១រោច ដល់ថ្ងៃ១៥រោច ខែភទ្របទ។ បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌនេះ កាលដើមឡើយ គឺធ្វើឡើងរយៈពេល៣ខែ គឺ៩០ថ្ងៃ ដោយគិតតាំងពីថ្ងៃចូលព្រះវស្សា រហូតដល់ថ្ងៃចេញព្រះវស្សា។ ប៉ុន្ដែរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ត្រូវកាត់បន្ថយនៅសល់តែ១៥ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ព្រោះដោយសារពេលវេលាមិនអំណោយផល បងប្អូនយើងមានភាពមមាញឹកខ្លាំង ក្នុងមុខរបរទទួលទាន ដូច្នេះ ត្រូវកាត់បន្ថយ ឱ្យខ្លីទៅវិញ។ បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌនេះ មានអត្ថន័យធំធេងណាស់ សម្រាប់ប្រជាពុទ្ធបរិស័ទខ្មែរយើង ព្រោះបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌនេះ ធ្វើឡើង ដើម្បីឧទ្ទិសថ្វាយដល់ វិញ្ញាណក្ខន្ធ បុព្វបុរស ញាតិកា ទាំងប្រាំពីរសន្ដាន ដែលបានចែកឋានទៅកើតជាប្រេត នរក ឬក៏សភាវផ្សេងៗ។ មួយវិញទៀតនោះ បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌជាបុណ្យជួបជុំបងប្អូន ញាតិផៅគ្រប់ទិសទី សម្ដែងនូវសេចក្ដីសាទររីករាយ គ្រប់ៗគ្នា និងអ្វីដែលសំខាន់នោះ កាលណាមនុស្សយើងមានសទ្ធាជ្រះថ្លា ក្នុងព្រះធម៌ ក្នុងការធ្វើបុណ្យធ្វើទាននោះ វាជាបច្ច័យមួយ ជួយធ្វើឱ្យមនុស្សយើង មានចិត្ដស្ងប់ រំលោះនូវភាពសៅហ្មងគ្រប់ៗគ្នា។ ពិធីសំខាន់ ក្នុងរយៈពេលបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ មានដូចជា ពិធីសូត្រមន្ដបង្សុកូល បោះបាយបិណ្ឌជាដើម។

ជំនឿលើពិធីពូនភ្នំខ្សាច់ ក្នុងពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ :
ទាក់ទិនទៅនឹងជំនឿ ដែលពុទ្ធបរិស័ទ លើកឡើងអំពីការពូនភ្នំខ្សាច់ នៅអំឡុងពេលបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌនេះ វាជាជំនឿមួយដែលខ្មែរយើងទូទៅ យល់ឃើញថា វាល្អហើយមានប្រយោជន៍ ទើបពួកគាត់ធ្វើ។ ហើយបានដាក់លុយទៅតាមភ្នំខ្សាច់នីមួយៗ ព្រមទាំងអុជធូបស្មាលា កំហុសបាបមួយចំនួន ដែលខ្លួនបានសាងឡើង ដោយមិនបានចាប់អារម្មណ៍កន្លងមក។ ការពូនភ្នំខ្សាច់នេះ ក៏ជាការឧទ្ទិសកុសលមួយ ជូនដល់ឧបការីជនទាំងឡាយ ដែលបានលាចាកលោកផងដែរ។

ជំនឿលើការបោះបាយបិណ្ឌ :
នៅព្រលឹមម៉ោង៤ព្រឹក ប្រជាពលរដ្ឋតែងតែនាំគ្នា ដើរទៅវត្ដអារ៉ាមនានា នៅក្នុងភូមិ ឬនៅក្បែរផ្ទះរបស់ខ្លួន ជាមួយនឹងនំចំណី ដែលធ្វើរួចជាស្រេច ដាក់ក្នុងចាន ឬស្បោង ដើម្បីទៅវត្ដ គេហៅថា “បោះបាយបិណ្ឌ”។ ការបោះបាយបិណ្ឌ ជាជំនឿអរូបិយមួយផងដែរ ដែលប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរយើង និយមធ្វើជារៀងរាល់ព្រឹកព្រហាម ដើម្បីបញ្ជូន ឬឧទ្ទិសកុសល ឱ្យទៅញាតិសន្ដានសាច់សាលោហិត ដែលបានចែកឋានទៅបរលោក។

ដំបូន្មានអ្នកជំនាញបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ : ជាបុណ្យមួយដែលមានសារសំខាន់ណាស់ សម្រាប់ប្រជាជាតិខ្មែរយើង។ ដូច្នេះហើយបងប្អូនទាំងឡាយ ត្រូវតែប្រកាន់ខ្ជាប់នូវពិធីបុណ្យនេះ ជាដរាប ព្រោះជាបុណ្យដែលបង្កើតឡើង សម្រាប់ផ្ដល់ឱកាស ឱ្យពុទ្ធបរិស័ទទាំងឡាយ ធ្វើបុណ្យធ្វើទាន ឧទ្ទិសកុសលដល់បុព្វជន និងសាច់ញាតិ ដែលបានចែកឋានទៅ និងជាបុណ្យសាសនាមួយផងដែរ ដែលប្រជាពលរដ្ឋទូទៅមិនអាចបំភ្លេចបាន

Friday, September 13, 2013

មនុស្សដែលគ្មានភាពរោលរាលស្ទុះស្ទាជឿជាក់ មិនអាចធ្វើការងារធំបាន



មនុស្សដែលគ្មានភាពរោលរាលស្ទុះស្ទាជឿជាក់ មិនអាចធ្វើការងារធំបាន

(Ralph Waldo Emerson កវីជនជាតិអាមេរិក គ.ស. ១៨០៣-១៨៨២)
ចិត្តវិទូពោលថា ភាពរោលរាលជឿជាក់ចាត់ទុកជាលក្ខណៈពិសេសម្យ៉ាងរបស់អច្ឆរិយជន។ សង្កេតមើលចុះ ពេលធ្វើការងារ មនុស្សដែលជាអច្ឆរិយៈ តែងមានភាពរោលរាលណាស់។ ភាពរោលរាលរបស់គេ អាចពញ្ញាក់ជំរុញអារម្មណ៍អ្នកដទៃឲ្យចូលរួមសហការជាមួយនឹងគេ ហើយដោយសារពួកគេជឿជាក់ថា គ្រប់រឿងរ៉ាវអាចផ្លាស់ប្តូរទៅក្នុងមធ្យោយបាយដែលល្អបាន ដូច្នេះហើយ ទើបពួកគេមិនរួញរាពេលជួបប្រទះឧបសគ្គ។
យើងនឹងឃើញបានថាភាពរោលរាលជឿជាក់ ជាកម្លាំងជម្រុញនៃភាពជោគជ័យ។ អ្នកដែល សិក្សារៀនសូត្រដោយភាពស្ទុះស្ទាក៏នឹងមានលទ្ធផលការសិក្សាល្អណាស់។ អ្នកដែលសិក្សា ស្រាវជ្រាវដោយស្ទុះស្ទាក៏នឹងបានលទ្ធផលការងារដ៏អស្ចារ្យគួរឲ្យចម្លែកចិត្ត។ ត្រូវមានចំណង់ ចិត្តក្នុងការបម្រើប្រជាជនដ៏រោលរាល ទើបអាចសាងគុណូបការៈដ៏ធំធេងឲ្យដល់សង្គមបាន។ ត្រូវបតិបត្តិចំពោះអ្នកដទៃដោយភាពរោលរាលស្មោះស្ម័គ្រ ទើបអាចមានមិត្តភាពដ៏បរិសុទ្ធបាន។
ក្រៅពីនេះ ភាពរោលរាលជាឋាមពលដែលមានអានុភាពខ្លាំងណាស់ មនុស្សដែលមានភាព រោលរាលខ្លាំង តែងធ្វើឲ្យបុគ្គលដទៃរោលរាលទៅតាមដែរ ដូច្នេះ ទើបគេអាចបន្ទន់ចិត្តអ្នកដទៃ ឲ្យសហការជាមួយនឹងខ្លួនបាន។
បុគ្គលដែលមានភាពរោលរាលយ៉ាងពិតប្រាកដនឹងមានឋាមពលដ៏អស្ចារ្យ ដល់ថ្នាក់អាចក្រឡាប់ ភ្នំរំកិលមហាសមុទ្របានតែម្តង ព្រោះហេតុដូច្នេះ ពួកគេទើបមិនខ្លាចអ្នកដទៃជះទឹកត្រជាក់ដាក់ មិនខ្លាចឧបសគ្គបន្លា ព្រោះថាពួកគេមានបេះដូងដ៏ក្តៅរោលរាលមួយដួង មិនថាធ្លាក់នៅក្នុងស្ថាន ការណ៍ដែលអាក្រក់ប៉ុណ្ណា ពួកគេគង់នៅមានឋាមពល ដែលអាចប្រឈមមុខតស៊ូទៅទៀតបាន ដោយប្រាសចាកភាពញាប់ញ័រ។
បើមានបេះដូងដែលរោលរាល ក៏ត្រូវចាប់ផ្តើមពីការជឿជាក់ ចាប់ផ្តើមធ្វើការគ្រប់យ៉ាងដោយ សេចក្តីរោលរាល សេពគប់មនុស្សដោយចិត្តស្មោះស្ម័គ្រ ចាត់ការបញ្ហាដោយភាពស្ទុះស្ទា មិនឲ្យ យឺតយូរ នោះយើងនឹងមានបេះដូងដ៏រោលរាល។
មនុស្សដែលធ្វើការងារដោយប្រាសចាកសេចក្តីស្រឡាញ់ ចំពោះការងារនោះៗ តែធ្វើព្រោះចង់បានប្រាក់ ច្រើនតែ មិនសូវបានប្រាក់ ហើយមិនសូវមានសេចក្តីសុខក្នុងជីវិត ប៉ុន្មានឡើយ។ ………………………………………………………………………….(ស្វាប)
មនុស្សសម័យមុន ចាត់ទុកការសិក្សាថាជាសេចក្តីសុខម្យ៉ាងរបស់ជីវិត មានជម្រៅចិត្តដ៏ត្រជាក់ ស្រេប មិនគិតប្រណាំងប្រជែងដណ្តើមមុខមាត់ជាមួយនរណា នោះជាសេចក្តីសុខដែលមនុស្ស សម័យនេះគ្មានផ្លូវអាចចូលទៅពាល់ត្រូវបាន។
មនុស្សសម័យទំនើបនេះត្រូវធ្វើការងារឲ្យរមូមុខ គោលដៅនៃទង្វើការងារក៏ដើម្បីប្រាក់ និយាយ ងាយៗ ក៏គឺមនុស្សសម័យនេះចាត់ទុកការរកប្រាក់ជាសេចក្តីសុខម្យ៉ាងរបស់ជីវិត បានប្រាក់ កាន់តែច្រើនក៏កាន់តែមានសេចក្តីសុខ។ តែការដែលនឹងរកបា្រក់ឲ្យបានច្រើនៗ នោះ យើងត្រូវ សង្កត់សង្កិនខួរក្បាលយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ត្រូវសស្រាក់សស្រាំធ្វើការងារពីព្រលឹមទល់ព្រលប់ ធ្វើឲ្យ បានទទួលនូវសេចក្តីនឿយហត់លំបាកលំបិន ហើយមានអារម្មណ៍ថា ការធ្វើការងារនោះជាទុក្ខ ណាស់ កាន់តែរកប្រាក់បានច្រើនប៉ុណ្ណា ក៏កាន់តែទុក្ខច្រើនប៉ុណ្ណោះ។ មនុស្សដែលទ្រាំធ្វើការងារ ទាំងកើតទុក្ខជាមនុស្សដែលគួរឲ្យអាណិតណាស់ វាហាក់ដូចជាការធ្លាក់នរកទាំងរស់ដូច្នោះ ព្រោះជីវិតរបស់យើងក៏ចំបាច់ត្រូវជាប់ដៃជាមួយការងារជាងពាក់កណ្តាលជីវិតឯណោះ បើយើង ធ្វើការងារដោយប្រាសចាកសេចក្តីសុខក៏ដូចជាជីវិតត្រូវធ្លាក់នរកអស់រយៈពេលជាយូរជាង ពាក់កណ្តាលជីវិតដូច្នោះដែរ។
ការពិត ការធ្វើការងារជាសេចក្តីសុខម្យ៉ាង ដោយក្នុងប្រព័ន្ធការងារ យើងត្រូវប្រើខួរក្បាលគិត ប្រើដៃប្រឌិតរចនា ការធ្វើការងារទើបធ្វើឲ្យយើងភ្លើតភ្លើនរីករាយ ហើយលទ្ធផលការងារក៏នឹងនាំ សេចក្តីសុខមកឲ្យយើង។ បើយើងរំពឹងឃើញការពិតដូច្នេះ យើងក៏នឹងមានសេចក្តីសុខជាមួយ ការងារ មិនមែនមានសេចក្តីសុខជាមួយការរកប្រាក់ឡើយ។
ពេលធ្វើការ យើងធ្វើយ៉ាងពិតប្រាកដ ពេលលេងយើងលេងយ៉ាងពេញទំហឹង។ (ភាសិតបារាំង)
ការធ្វើការងារហើយនឹងការសម្រាកសម្រាន្តជារបស់គូនឹងគ្នា ពេលធ្វើការជាច្រើន កាយនិងចិត្ត របស់យើងតែងល្ហិតល្ហៃខ្លាំង ទើបត្រូវសម្រាកឲ្យបាត់នឿយហត់ មិនដូច្នោះទេប្រសិទ្ធិភាពការងារ ក៏នឹងធ្លាក់ចុះ ទន្ទឹមនឹងគ្នានេះ បើពឺតតែពីដើរលេងប៉ោឡែវាស់ល្ងាច ជីវិតក៏គ្មានខ្លឹមសារ ធ្វើឲ្យ ស្មុកចិត្ត មានអារម្មណ៍ថាជីវិតគ្មានគុណតម្លៃ គ្មានន័យ។
អេឌិសាន់ អ្នកប្រឌិតដ៏ល្បីឈ្មោះរបស់ពិភពលោកប្រាប់ថា “គាត់ចាត់ទុកការធ្វើការងារជាការ លេងល្បែងម្យ៉ាង ដូច្នោះហើយទើបមិនដែលមានអារម្មណ៍ថាធុញទ្រាន់នឹងការងារ”។
ឆេកស្ពៀរ៍ អ្នកនិពន្ធមានឈ្មោះល្បីរន្ទឺលោកពោលថា “ការលេងគឺជា ‘ការងារ’ របស់ពួកក្មេងៗ”
តើដែលឃើញក្មេងណាធុញទ្រាន់នឹងការងាររបស់ខ្លួនខ្លះទេ? តែលុះធំឡើង យើងតែងតែធុញ
នឹងការងារដែលខ្លួនឯងកំពុងធ្វើ ចូលចិត្តរអ៊ូថាការងារនោះច្រំដែលល្អិតល្អោចក្រៀមក្រោះគ្មាន
រសជាតិ ទាំងនេះក៏ព្រោះយើងមិនមានអារម្មណ៍រីករាយជាមួយនឹងការងារនោះឯង។ យើងមិន
បានបណ្តុះចំណូលចិត្តឲ្យឃើញថា “ការងារគឺការលេងល្បែងម្យ៉ាងនោះឯង”

ការងារគឺជាព្រឹត្តិកម្មរបស់មនុស្សម្នាក់ៗ។ ការងារដែលយើងកំពុងធ្វើគឺជាកំណត់ត្រានៃ ឧត្តមគតិ ទំនួលខុសត្រូវ បើនឹងពោលថា “ការងារគឺរូបថតនៃចិត្តគំនិតដ៏ពិតប្រាកដរបស់យើង” ក៏មិនខុស ឡើយ ឃើញលទ្ធផលការងារដែលមនុស្សម្នាក់ធ្វើទុក ក៏ដូចបានឃើញចិត្តគំនិតពិតប្រាកដរបស់ បុគ្គលនោះផងដែរ។
មិនថាស្ថិតនៅក្នុងស្ថានការណ៍ដូចម្តេចក្តី យើងក៏មិនគួរធុញទ្រាន់ការងារ ឧទាហរណ៍ថាយើង មានការចាំបាច់ត្រូវធ្វើការងារដដែលៗ នៅមួយកន្លែងគួរឲ្យជ្រក់ជ្រេញ តែកាលបើយើងចូល មកទទួលភារៈតួនាទីនេះហើយ យើងក៏ត្រូវធ្វើចិត្តឲ្យរីករាយជាមួយការងារឲ្យបាន ដូចជា ផ្លាស់ប្តូរវិធីធ្វើការងារឲ្យមានជីវិតជីវ៉ាច្រើនឡើង។
សរុបក៏គឺ យើងត្រូវបណ្តុះចំណូលចិត្តដល់ខ្លួនឯង ការងារសុចរិតគ្រប់យ៉ាងសុទ្ធតែមានន័យ មានសារៈសំខាន់ មានកិត្តិយស។ កាលបើគិតបានដូច្នេះហើយ យើងក៏នឹងមានចិត្តគំនិត ទទួលខុសត្រូវចំពោះការងារមុខនាទី មានការយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការងារ ចេះរចនាច្នៃប្រឌិត វិធីធ្វើការងារឲ្យសប្បាយរីករាយនិងមានប្រសិទ្ធិភាពខ្លាំងឡើង ធ្វើឲ្យមានសេចក្តីសុខជាមួយ នឹងការធ្វើការងារ។

ជីវិតគឺជាអ្វី?

មនុស្សដែលគ្មានភាពរោលរាលស្ទុះស្ទាជឿជាក់ មិនអាចធ្វើការងារធំបាន។ (Ralph Waldo Emerson កវីជនជាតិអាមេរិក គ.ស. ១៨០៣-១៨៨២)
ចិត្តវិទូពោលថា ភាពរោលរាលជឿជាក់ចាត់ទុកជាលក្ខណៈពិសេសម្យ៉ាងរបស់អច្ឆរិយជន។ សង្កេតមើលចុះ ពេលធ្វើការងារ មនុស្សដែលជាអច្ឆរិយៈ តែងមានភាពរោលរាលណាស់។ ភាពរោលរាលរបស់គេ អាចពញ្ញាក់ជំរុញអារម្មណ៍អ្នកដទៃឲ្យចូលរួមសហការជាមួយនឹងគេ ហើយដោយសារពួកគេជឿជាក់ថា គ្រប់រឿងរ៉ាវអាចផ្លាស់ប្តូរទៅក្នុងមធ្យោយបាយដែលល្អបាន ដូច្នេះហើយ ទើបពួកគេមិនរួញរាពេលជួបប្រទះឧបសគ្គ។
យើងនឹងឃើញបានថាភាពរោលរាលជឿជាក់ ជាកម្លាំងជម្រុញនៃភាពជោគជ័យ។ អ្នកដែល សិក្សារៀនសូត្រដោយភាពស្ទុះស្ទាក៏នឹងមានលទ្ធផលការសិក្សាល្អណាស់។ អ្នកដែលសិក្សា ស្រាវជ្រាវដោយស្ទុះស្ទាក៏នឹងបានលទ្ធផលការងារដ៏អស្ចារ្យគួរឲ្យចម្លែកចិត្ត។ ត្រូវមានចំណង់ ចិត្តក្នុងការបម្រើប្រជាជនដ៏រោលរាល ទើបអាចសាងគុណូបការៈដ៏ធំធេងឲ្យដល់សង្គមបាន។ ត្រូវបតិបត្តិចំពោះអ្នកដទៃដោយភាពរោលរាលស្មោះស្ម័គ្រ ទើបអាចមានមិត្តភាពដ៏បរិសុទ្ធបាន។
ក្រៅពីនេះ ភាពរោលរាលជាឋាមពលដែលមានអានុភាពខ្លាំងណាស់ មនុស្សដែលមានភាព រោលរាលខ្លាំង តែងធ្វើឲ្យបុគ្គលដទៃរោលរាលទៅតាមដែរ ដូច្នេះ ទើបគេអាចបន្ទន់ចិត្តអ្នកដទៃ ឲ្យសហការជាមួយនឹងខ្លួនបាន។
បុគ្គលដែលមានភាពរោលរាលយ៉ាងពិតប្រាកដនឹងមានឋាមពលដ៏អស្ចារ្យ ដល់ថ្នាក់អាចក្រឡាប់ ភ្នំរំកិលមហាសមុទ្របានតែម្តង ព្រោះហេតុដូច្នេះ ពួកគេទើបមិនខ្លាចអ្នកដទៃជះទឹកត្រជាក់ដាក់ មិនខ្លាចឧបសគ្គបន្លា ព្រោះថាពួកគេមានបេះដូងដ៏ក្តៅរោលរាលមួយដួង មិនថាធ្លាក់នៅក្នុងស្ថាន ការណ៍ដែលអាក្រក់ប៉ុណ្ណា ពួកគេគង់នៅមានឋាមពល ដែលអាចប្រឈមមុខតស៊ូទៅទៀតបាន ដោយប្រាសចាកភាពញាប់ញ័រ។
បើមានបេះដូងដែលរោលរាល ក៏ត្រូវចាប់ផ្តើមពីការជឿជាក់ ចាប់ផ្តើមធ្វើការគ្រប់យ៉ាងដោយ សេចក្តីរោលរាល សេពគប់មនុស្សដោយចិត្តស្មោះស្ម័គ្រ ចាត់ការបញ្ហាដោយភាពស្ទុះស្ទា មិនឲ្យ យឺតយូរ នោះយើងនឹងមានបេះដូងដ៏រោលរាល។
មនុស្សដែលធ្វើការងារដោយប្រាសចាកសេចក្តីស្រឡាញ់ ចំពោះការងារនោះៗ តែធ្វើព្រោះចង់បានប្រាក់ ច្រើនតែ មិនសូវបានប្រាក់ ហើយមិនសូវមានសេចក្តីសុខក្នុងជីវិត ប៉ុន្មានឡើយ។ ………………………………………………………………………….(ស្វាប)
មនុស្សសម័យមុន ចាត់ទុកការសិក្សាថាជាសេចក្តីសុខម្យ៉ាងរបស់ជីវិត មានជម្រៅចិត្តដ៏ត្រជាក់ ស្រេប មិនគិតប្រណាំងប្រជែងដណ្តើមមុខមាត់ជាមួយនរណា នោះជាសេចក្តីសុខដែលមនុស្ស សម័យនេះគ្មានផ្លូវអាចចូលទៅពាល់ត្រូវបាន។
មនុស្សសម័យទំនើបនេះត្រូវធ្វើការងារឲ្យរមូមុខ គោលដៅនៃទង្វើការងារក៏ដើម្បីប្រាក់ និយាយ ងាយៗ ក៏គឺមនុស្សសម័យនេះចាត់ទុកការរកប្រាក់ជាសេចក្តីសុខម្យ៉ាងរបស់ជីវិត បានប្រាក់ កាន់តែច្រើនក៏កាន់តែមានសេចក្តីសុខ។ តែការដែលនឹងរកបា្រក់ឲ្យបានច្រើនៗ នោះ យើងត្រូវ សង្កត់សង្កិនខួរក្បាលយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ត្រូវសស្រាក់សស្រាំធ្វើការងារពីព្រលឹមទល់ព្រលប់ ធ្វើឲ្យ បានទទួលនូវសេចក្តីនឿយហត់លំបាកលំបិន ហើយមានអារម្មណ៍ថា ការធ្វើការងារនោះជាទុក្ខ ណាស់ កាន់តែរកប្រាក់បានច្រើនប៉ុណ្ណា ក៏កាន់តែទុក្ខច្រើនប៉ុណ្ណោះ។ មនុស្សដែលទ្រាំធ្វើការងារ ទាំងកើតទុក្ខជាមនុស្សដែលគួរឲ្យអាណិតណាស់ វាហាក់ដូចជាការធ្លាក់នរកទាំងរស់ដូច្នោះ ព្រោះជីវិតរបស់យើងក៏ចំបាច់ត្រូវជាប់ដៃជាមួយការងារជាងពាក់កណ្តាលជីវិតឯណោះ បើយើង ធ្វើការងារដោយប្រាសចាកសេចក្តីសុខក៏ដូចជាជីវិតត្រូវធ្លាក់នរកអស់រយៈពេលជាយូរជាង ពាក់កណ្តាលជីវិតដូច្នោះដែរ។
ការពិត ការធ្វើការងារជាសេចក្តីសុខម្យ៉ាង ដោយក្នុងប្រព័ន្ធការងារ យើងត្រូវប្រើខួរក្បាលគិត ប្រើដៃប្រឌិតរចនា ការធ្វើការងារទើបធ្វើឲ្យយើងភ្លើតភ្លើនរីករាយ ហើយលទ្ធផលការងារក៏នឹងនាំ សេចក្តីសុខមកឲ្យយើង។ បើយើងរំពឹងឃើញការពិតដូច្នេះ យើងក៏នឹងមានសេចក្តីសុខជាមួយ ការងារ មិនមែនមានសេចក្តីសុខជាមួយការរកប្រាក់ឡើយ។
ពេលធ្វើការ យើងធ្វើយ៉ាងពិតប្រាកដ ពេលលេងយើងលេងយ៉ាងពេញទំហឹង។ (ភាសិតបារាំង)
ការធ្វើការងារហើយនឹងការសម្រាកសម្រាន្តជារបស់គូនឹងគ្នា ពេលធ្វើការជាច្រើន កាយនិងចិត្ត របស់យើងតែងល្ហិតល្ហៃខ្លាំង ទើបត្រូវសម្រាកឲ្យបាត់នឿយហត់ មិនដូច្នោះទេប្រសិទ្ធិភាពការងារ ក៏នឹងធ្លាក់ចុះ ទន្ទឹមនឹងគ្នានេះ បើពឺតតែពីដើរលេងប៉ោឡែវាស់ល្ងាច ជីវិតក៏គ្មានខ្លឹមសារ ធ្វើឲ្យ ស្មុកចិត្ត មានអារម្មណ៍ថាជីវិតគ្មានគុណតម្លៃ គ្មានន័យ។
អេឌិសាន់ អ្នកប្រឌិតដ៏ល្បីឈ្មោះរបស់ពិភពលោកប្រាប់ថា “គាត់ចាត់ទុកការធ្វើការងារជាការ លេងល្បែងម្យ៉ាង ដូច្នោះហើយទើបមិនដែលមានអារម្មណ៍ថាធុញទ្រាន់នឹងការងារ”។
ឆេកស្ពៀរ៍ អ្នកនិពន្ធមានឈ្មោះល្បីរន្ទឺលោកពោលថា “ការលេងគឺជា ‘ការងារ’ របស់ពួកក្មេងៗ”
តើដែលឃើញក្មេងណាធុញទ្រាន់នឹងការងាររបស់ខ្លួនខ្លះទេ? តែលុះធំឡើង យើងតែងតែធុញ
នឹងការងារដែលខ្លួនឯងកំពុងធ្វើ ចូលចិត្តរអ៊ូថាការងារនោះច្រំដែលល្អិតល្អោចក្រៀមក្រោះគ្មាន
រសជាតិ ទាំងនេះក៏ព្រោះយើងមិនមានអារម្មណ៍រីករាយជាមួយនឹងការងារនោះឯង។ យើងមិន
បានបណ្តុះចំណូលចិត្តឲ្យឃើញថា “ការងារគឺការលេងល្បែងម្យ៉ាងនោះឯង”

ការងារគឺជាព្រឹត្តិកម្មរបស់មនុស្សម្នាក់ៗ។ ការងារដែលយើងកំពុងធ្វើគឺជាកំណត់ត្រានៃ ឧត្តមគតិ ទំនួលខុសត្រូវ បើនឹងពោលថា “ការងារគឺរូបថតនៃចិត្តគំនិតដ៏ពិតប្រាកដរបស់យើង” ក៏មិនខុស ឡើយ ឃើញលទ្ធផលការងារដែលមនុស្សម្នាក់ធ្វើទុក ក៏ដូចបានឃើញចិត្តគំនិតពិតប្រាកដរបស់ បុគ្គលនោះផងដែរ។
មិនថាស្ថិតនៅក្នុងស្ថានការណ៍ដូចម្តេចក្តី យើងក៏មិនគួរធុញទ្រាន់ការងារ ឧទាហរណ៍ថាយើង មានការចាំបាច់ត្រូវធ្វើការងារដដែលៗ នៅមួយកន្លែងគួរឲ្យជ្រក់ជ្រេញ តែកាលបើយើងចូល មកទទួលភារៈតួនាទីនេះហើយ យើងក៏ត្រូវធ្វើចិត្តឲ្យរីករាយជាមួយការងារឲ្យបាន ដូចជា ផ្លាស់ប្តូរវិធីធ្វើការងារឲ្យមានជីវិតជីវ៉ាច្រើនឡើង។
សរុបក៏គឺ យើងត្រូវបណ្តុះចំណូលចិត្តដល់ខ្លួនឯង ការងារសុចរិតគ្រប់យ៉ាងសុទ្ធតែមានន័យ មានសារៈសំខាន់ មានកិត្តិយស។ កាលបើគិតបានដូច្នេះហើយ យើងក៏នឹងមានចិត្តគំនិត ទទួលខុសត្រូវចំពោះការងារមុខនាទី មានការយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការងារ ចេះរចនាច្នៃប្រឌិត វិធីធ្វើការងារឲ្យសប្បាយរីករាយនិងមានប្រសិទ្ធិភាពខ្លាំងឡើង ធ្វើឲ្យមានសេចក្តីសុខជាមួយ នឹងការធ្វើការងារ។

សេចក្តីក្លាហាននិងសេចក្តីព្យាយាម

ការសម្រេចចិត្តរបស់មនុស្សម្នាក់ខុសឫត្រូវ ច្រើនតែ ទៅសរុបគ្នានៅឯលទ្ធផលចុងក្រោយ តែកាលបើ សម្រេចចិត្តរួចស្រេចទៅហើយ យើងក៏ត្រូវតែពុះពារ ទៅតាមផ្លូវនោះយ៉ាងក្លាហាន។ ………………………………………………….(អ៊ិងមិង)
“ផ្លូវដែលយើងជ្រើសរើសខ្លួនឯង យើងត្រូវទទួលខុសត្រូវ និងដើរទៅឲ្យដល់ទីបំផុត” ទោះជា គ្រាន់តែជាពាក្យសម្តីខ្លីៗ ត្រឹមពីរបីប្រយោគ តែវាគួរឲ្យពេញចិត្តជាខ្លាំង ព្រោះវាបានផ្តល់នូវ មុំគំនិតសន្ធឹកសន្ធាប់។
ពិតណាស់ លើមាគ៌ាជីវិត យើងនឹងដើរដូចម្តេចក៏បាន តែដែលសំខាន់បំផុតនោះគឺ ត្រូវដើរឲ្យ ដល់គោលដៅ មិនថាជាការតាំងបណិធាន ការដំណើរជីវិត រឺការចាត់ការបញ្ហា យើងក៏គួរ ប្រកាន់ខ្ជាប់ឥរិយាបទដូច្នេះ ទើបជាមនុស្សដែលគួរឲ្យមានមោទនភាព។
ផ្លូវដើរតូចៗ កើតចេញពីដានជើងដែលមនុស្សដើរជាន់ ជាច្រើនដង ផ្លូវធំៗ កើតពីការសាងផ្លូវរបស់មនុស្ស តែទោះជាផ្លូវតូចឫធំ កាលបើឈានជើងដើរទៅហើយ យើងក៏ត្រូវដើរតទៅរឿយៗ ផ្លូវមួយនោះទើបអាចក្លាយ ជាផ្លូវដ៏ពិតប្រកដ។ ……………………………………………………..(អ៊ីមិង)
ក្នុងជីវិតរបស់មនុស្សយើងនេះ ជួនកាលយើងអាចជួបប្រទះសភាពការណ៍ចាល់ច្រកបាន ដូចគ្នា តែបើយើងមិនបាក់កម្លាំងចិត្តមិនទាន់អស់សង្ឃឹម ស៊ូមិនថយ នៅទីបំផុតក៏នឹងអាចរក ឃើញផ្លូវថ្មីដែលភ្លឺស្វាង ព្រោះថាផ្លូវកើតពីដានជើងដែលជាន់ទន្ទ្រាំរបស់មនុស្ស សូម្បីវិថីតូចៗ ដែលបត់បែនទៅមកលើចង្កេះភ្នំ បើមានមនុស្សដើរឆ្លងកាត់រាល់ថ្ងៃ នៅទីបំផុតវាក៏នឹងក្លាយជា មាគ៌ាដ៏ធំរាបស្មើបាន។
បើគិតនឹងរុករកវិថីជីវិតថ្មីដែលស្រស់ថ្លារុងរឿង យើងត្រូវមានឧស្សាហៈក្នុងការសិក្សា ត្រូវមាន សេចក្តីព្យាយាមប្រឹងប្រែង មិនគួរចាំតែដើរទៅតាមមាគ៌ាដែលបុគ្គលដទៃបានធ្វើទុករួចហើយ។
បើចិត្តយើងជឿជាក់ថាធ្វើបាន ទោះត្រូវរំកិលភ្នំលប់សមុទ្ទ្រ នៅទីបំផុតក៏សម្រេចទាល់តែបាន តែបើចិត្តយើងគិតថា ធ្វើមិនបាន ទោះងាយត្រឹមក្រឡាប់បាតដៃ ក៏គ្មានថ្ងៃ ទទួលបានផលសម្រេច។ ………………………………………….(សុនយ៉ាត់សេន)
ការជឿជាក់លើខ្លួនឯងក៏គឺការជឿជាក់លើសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន កាលបើមានការជឿជាក់ក៏នឹង កើតកម្លាំង មានភាពស្វាហាប់ ក្លាហានអត់ធ្មត់ មិនភ័យខ្លាចរួញរា មិនខ្លាចសេចក្តីលំបាក មាន ចិត្តពុះពារដោយគិតថា “ជោគជ័យរឺបរាជ័យអាស្រ័យលើខ្លួនឯង” “ខ្លួនជាទីពឹងរបស់ខ្លួន” “ដួល ខ្លួនឯងក៏ក្រោកឡើងខ្លួនឯង” “ខ្ចីច្រមុះអ្នកដទៃដកដង្ហើមវាមិនស្រួលឡើយ”។
មានតែមនុស្សរឹងមាំប៉ុណ្ណោះទើបអាចតាំងជំហរនៅក្នុងសង្គមនេះបាន។ មានតែមនុស្សរឹងមាំ ប៉ុណ្ណោះទើបអាចទទួលជោគជ័យក្នុងអាជីពការងារបាន។ ក្នុងលោកនេះទោះជាមានភារកិច្ច ធំៗ ដែលមនុស្សម្នាក់ឯងមិនអាចសម្រេចបាន ត្រូវអាស្រ័យការរួមសហការគ្នាពីមនុស្សច្រើន គ្នាទើបអាចទទួលជោគជ័យបាន តែមនុស្សដែលជាមេដឹកនាំក៏ត្រូវមានភាពរឹងមាំអត់ធន់ ទើប មិនទទួលការប្រមាថមើលងាយពីជនដទៃ និងអាចបានទទួលការជួយឧបត្ថម្ភគាំទ្រពីអ្នកដទៃ។ ជឿជាក់ថាយើងទាំងអស់គ្នាគង់មិនមាននរណាចង់ជួយមនុស្សកំសាក មិនស្រលាញ់ការរីក ចម្រើន មិនមាននិន្នាការថានឹងបានទទួលជោគជ័យពិតទេ?
ព្រោះហេតុនេះ ការជឿជាក់លើខ្លួនឯងនិងភាពរឹងមាំអត់ធន់ ទើបជាបច្ច័យសំខាន់ក្នុងការឈាន ឆ្ពោះទៅកាន់ភាពជោគជ័យ។ ការជឿជាក់លើខ្លួនឯង ជាគ្រឿរ៉ាប់រងនូវជ័យជំនះ ចំណែកសេក្តី រឹងមាំអត់ធន់គឺជាឋាមពល កាលបើមានការជឿជាក់ ក៏នឹងជាហេតុឲ្យកើតកម្លាំងនៃសេចក្តីរឹងមាំ អត់ធន់ កាលបើមានកម្លាំងនៃសេចក្តីរឹងមាំអត់ធន់ ការជឿជាក់លើខ្លួនឯងក៏រឹតតែខ្លាំងទ្វេឡើង ទាំងពីរយ៉ាងគាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមក ធ្វើឲ្យអាចជម្នះឧបសគ្គបញ្ហាទាំងពួង រឿងដែលលំបាក លំបិនផ្សេងៗ ក៏អាចជោគជ័យបាន។
ចូរជឿជាក់ចុះថាអ្នកអាចធ្វើបាន ហើយអ្នកនឹងអាចធ្វើវាបានយ៉ាងពិតប្រាកដ។
បើចង់ភ្លក់រសជាតិដ៏ផ្អែមល្ងែមរបស់ជីវិត ក៏ត្រូវមានរបស់ផ្តោះប្តូរ របស់ទាំងនោះគឺសេចក្តីមានៈ ប្រឹងប្រែង តំណក់ញើសនិងសាច់ឈាម។
បើទ្រាំសេចក្តីលំបាកលំបិនមិនបាន យើងក៏នឹងត្រូវសេចក្តីទុក្ខលំបាកវាយប្រហារឲ្យដួលរលំ ទៅ។ ពេលនេះពួកយើងកំពុងរស់នៅក្នុងសង្គមដែលច្របូកច្របល់ ដូចកំពុងឈរនៅកណ្តាល ព្យុះកាចសាហាវ ព្យុះដែលនឹងញាំញីយើងគ្រប់ពេល ត្រូវតឿនខ្លួនឯងជានិច្ចថា យើងកំពុង ប្រឈមមុខជាមួយនឹងព្យុះអាក្រក់ ព្រោះហេតុនេះ យើងត្រូវជឿជាក់លើខ្លួនឯងទើបមិនត្រូវ ព្យុះបោកបក់ឲ្យដួលផ្ងាកក្រោយ។
ងើបមុខឡើង ដាស់ចិត្តវញ្ញាណរបស់ខ្លួនឲ្យហ៊ឹកហ៊ាក់ស្វាហាប់ ហើយយើងនឹងរកឃើញថា ខ្យល់ព្យុះគ្រាន់តែបក់ផាត់កេតខ្លួនយើងទៅប៉ុណ្ណឹងឯង។
ការជឿជាក់លើខ្លួនឯងជាកម្លាំងជំនឿដែលល្អបំផុត កុំដួលព្រោះឧបសគ្គ! បញ្ហាផ្សេងៗ ក្នុង លោកនេះសុទ្ធតែមានចម្លើយដ៏សមគួររបស់វាខ្លួនឯង ប្រដូចសោទាំងអស់តែងមានកូនសោ សម្រាប់ចាក់បើក។
ចូរជឿជាក់ចុះថាយើងអាចធ្វើបាន ហើយយើងនឹងអាចធ្វើបានពិតមែន។
សេចក្តីលំបាកឫងាយ សម្រេចឫដួលរលំនៃការងារ សុទ្ធតែអាស្រ័យលើទស្សនៈនិងការសម្រេចចិត្តរបស់យើង ខ្លួនឯង យើងមិនគួរវង្វេងនិងមន្តខ្មោចភូតសាតាន បណ្តោយ ឲ្យខ្លួនឯងច្រមូកច្រមុលនៅក្នុងអន្លង់នៃសេចក្តីអស់សង្ឃឹម។ …………………………………………………..(ជៀងខៃឆែក)
នរណាៗ ក៏ធ្លាប់មានកំឡុងពេលដែលកើតអារម្មណ៍ទន់ខ្សោយ គ្រាន់តែថាយើងនឹងមានវិធី សម្រួលអារម្មណ៍នឹកគិតឲ្យត្រឡប់មកប្រក្រតីវិញដូចម្តេចបានប៉ុណ្ណោះឯង បើយើងមាន ឋាមពលគ្រប់គ្រាន់ រឹងមាំគ្រប់គ្រាន់ យើងក៏អាចឆ្លងកាត់ពេលយីអ៊ុនដាក់អារក្សជាន់បានជានិច្ច។
លើមាគ៌ាជីវិត បើជួបឧបសគ្គ សុំត្រឹមយើងទទួលស្តាប់មតិរបស់អ្នកដទៃ ត្រួតពិនិត្យសភាព ការណ៍ជុំវិញខ្លួនឲ្យបានល្អិតល្អន់ ចាំទទួលហេតុការណ៍ផ្សេងៗ យ៉ាងស្ងប់ស្ងៀម ទោះឧបសគ្គ នោះធំធេងប៉ុណ្ណាយើងក៏អាចឆ្លងកាត់ផុតទៅបាន។
បូរាណប្រដៅថា “ចាល់ច្រកខ្លាំងក៏ចូរប្តូរវិថី ប្តូរវិថីពេលណាក៏សប្បាយយោធាពេលនោះ” ត្រូវ មានចិត្តមិនរួញរាថយក្រោយចំពោះឧបសគ្គ មាគ៌ាដ៏រលាក់ទើបអាចធ្វើឲ្យរាបស្មើបាន។
នៅកណ្តាលភាពងងឹតចូរកុំព្រឺខ្លាច សុំត្រឹមមានសេចក្តីជឿជាក់ និងសេចក្តីស្រឡាញ់ យើងក៏អាចឈានទៅខាងមុខបាន កុំរារេកដាច់ខាត កាលបើគិតឡើងភ្នំឲ្យដល់កំពូល យើងត្រូវតែ បញ្ចេញកម្លាំង ទន្ទឹមនេះដែរក៏ប្រយ័ត្នប្រយែង និងអត់ធន់។ ពេលយើងឡើងទៅកាន់តែខ្ពស់ ក៏កាន់តែអាចមើលឃើញ ទស្សនីយភាពខាងមុខកាន់តែច្បាស់។ ការតស៊ូដែលកើតឡើង តាមផ្លូវមានឳកាសបានជោគជ័យគ្រប់គ្រាទៅ។
វិថីដែលរលាក់រលែកគឺជាកន្លែងហាត់ពត់លត់ដំឲ្យយើងមានសេចក្តីអត់ធ្មត់។ មាគ៌ាដែលពេញ ទៅដោយអន្តរាយគឺជាកន្លែងហ្វឹកហាត់ឲ្យយើងកើតសេចក្តីក្លាហាន។ ផ្លូវដែលងងឹតធ្វើឲ្យយើង អាចវែកញែកចិត្តមនុស្សបានថាខ្ពង់ខ្ពស់រឺទាបថោក។
វិថីជីវិតរបស់មនុស្សយើងប្រៀបដូចផ្លូវដើរដែលរលាក់រលែក អន្តរាយ និងងងឹតងងុលរកភាព ជាក់លាក់មិនបាន មានតែមនុស្សដែលមិនខ្លាចសេចក្តីលំបាកលំបិនប៉ុណ្ណោះ ទើបអាចដើរលើ វិថីមួយនេះបានយ៉ាងក្លាហាន ហើយបោះជំហានទៅមុខយ៉ាងពុះពារមានៈ ហើយនៅទីបំផុតក៏ អាចច្នៃប្រឌិតអនាគតរបស់ខ្លួនឯងបានជោគជ័យ។
វិធីគេចវេះពីបរាជ័យដែលល្អបំផុតក៏គឺ សម្រេចចិត្តយក ជ័យជំនះមកជារបស់យើងឲ្យបានតែម្តងទៅ។ ……………………………………………(នប៉ូលេអុង)
ជោគជ័យដ៏ធំធេងកើតឡើងដោយសារយើងផ្ទេរកម្លាំងកាយចិត្តទាំងអស់ឆ្ពោះទៅកាន់គោលដៅ ដែលបានកំណត់ត្រាទុក ដោយហេតុនេះឯងទោះមនុស្សដែលមានសមត្ថភាពជាមជ្ឈឹម បើមាន ការផ្តោតចិត្តវិញ្ញាណមានការពុះពាមានៈ សេចក្តីប៉ុនប៉ងបំណងប្រាថ្នារបស់យើងក៏អាចក្លាយជា ការពិតបាន។
ឧបសគ្គបញ្ហា សេចក្តីលំបាកផ្សេងៗ ដែលយើងកំពុងជួបប្រទះ មិនមែនជាបច្ច័យដែលនាំឲ្យ បរាជ័យពិតប្រាកដឡើយ ផ្ទុយទៅវិញវាជាមេរៀនមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន យើងគួរតែអគុណវាទើប ត្រឹមត្រូវព្រោះវាជាបច្ច័យដែលលត់ដំឲ្យយើងរឹងមាំឡើង មានបទពិសោធន៍កាន់តែច្រើនឡើង។
នៅចំពោះមុខមនុស្សដែលរឹងមាំពេញព្រៀបទៅដោយឋាមពលនៃវិរិយៈឧស្សាហៈ សេចក្តីទុក្ខ លំបាកនិងភ័យអន្តរាយខ្លាំងក្លាប៉ុណ្ណា ក៏មិនអាចបំផ្លិចបំផ្លាញគេបាន ដោយបណិធានដ៏ស្វាហាប់ នឹងដោយកម្លាំងពលំបុករុកទៅមុខមិនរួញរា ឧបសគ្គបញ្ហាទាំងពួងនឹងត្រូវបានទំលាយចុះ ចំពោះ មុខរបស់ពួកគេមានតែវិថីនៃភាពជោគជ័យរឹងមាំនិងរាបស្មើ។
មនុស្សដែលទន់ខ្សោយបំផុត បើលះបង់កម្លាំងកាយចិត្ត ពេញទំហឹងធ្វើរឿងអ្វីមួយ ក៏អាចទទួលផលសម្រេចបាន ផ្ទុយទៅវិញ មនុស្សដែលរឹងមាំបំផុត បើចាប់ការងារច្រើន យ៉ាងពេកក៏នឹងមិនទទួលផលសម្រេចអ្វីឡើយសូម្បីតែម្យ៉ាង។ ………………………………………………………………(ខារ៍ល)
ការដែលគម្រោងការម្យ៉ាងអាចសម្រេចជោគជ័យបាននោះ ត្រូវអាស្រ័យបច្ច័យជាច្រើនយ៉ាង តែបច្ច័យដែលសំខាន់បំផុតក៏គឺ ត្រូវមានសមាធិ ត្រូវលះបង់កម្លាំងកាយចិត្តដើម្បីការងារនោះ។
មានមនុស្សសួរម៉េងជឺថា “ធ្វើដូចម្តេចទើបនឹងមានចំណេះដឹង?” ម៉េងជឺតបថា “មិនបាច់ធ្វើអ្វីទាំង អស់ ក្រៅពីធ្វើចិត្តឲ្យទំនេរ” ចម្លើយរបស់ម៉េងជឺខ្លីៗ ងាយៗ តែស៊ីជម្រៅ។ ម៉េងជឺបង្រៀនឲ្យ មនុស្សយើងធ្វើចិត្តឲ្យទំនេរ ក៏គឺឲ្យមានសមាធិមិនគិតច្របូកច្របល់ ពេលចិត្តស្ងប់ហើយ នឹង អាចសិក្សារឺធ្វើអ្វីក៏ល្អទាំងអស់។
ភាពទាបខ្ពស់របស់ IQ មានលទ្ធផលចំពោះការគិតឲ្យបានឆាប់រហ័សក៏ពិត តែមិនអាចកំណត់ ខ្សែជ័យរបស់មនុស្សម្នាក់បានទេ ដូចជាទន្សាយរត់ប្រណាំងជាមួយអណ្តើកៗ ដឹងខ្លួនថាមិន អាចរត់បានលឿនដូចទន្សាយ តែដោយភាពពុះពារមានៈ នៅទីបំផុតក៏ដល់ខ្សែជ័យ ចំណែក ទន្សាយនោះក្រអើតក្រទមគិតអាងថាខ្លួនពួកែរត់លឿនមកតាំងពីកើត ទើបបានចិត្ត ដេកលក់ សប្បាយនៅពាក់កណ្តាលផ្លូវ ទើបនៅទីបំផុតក៏បរាជ័យចំពោះអណ្តើក។
បុគ្គលអច្ឆរិយៈទាំងក្នុងអតីតនិងអនាគត សុទ្ធតែជាមនុស្សដែលមានសមាធិល្អណាស់។ មនុស្ស យើងបើចង់បានទទួលជោគជ័យហើយនោះ គេក៏បែរមុខតម្រង់គោលដៅដែលសំខាន់ លះបង់ កម្លាំងកាយចិត្តដើម្បីការងារនោះ នៅទីបំផុតក៏ទទួលបាននូវជោគជ័យ។
មនុស្សយើងបើសាបសូន្យទ្រព្យសម្បត្តិមាសប្រាក់ទៅអស់រលីង ក៏ចាត់ទុកថាមនុស្សម្នាក់នោះបានស្លាប់ទៅហើយមួយផ្នែក តែបើមនុស្សយើងបាត់បង់ភាពក្លាហានអស់រលីងហើយនោះ ក៏ចាត់ទុកបានថាមនុស្សម្នាក់នោះបានស្លាប់ទៅហើយទាំងជីវិត។ (Miguel De Cervantes អ្នកនិពន្ធជនជាតិអេស្ប៉ាញ គ.ស. ១៥៧៤-១៦១៦)
បើមនុស្សម្នាក់មិនមានសេចក្តីក្លាហាន មិនមានកម្លាំងគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការពុះពារឧបសគ្គទៅឲ្យ ដល់គោលដៅដែលបានតាំងទុក មិនមានសេចក្តីរឹងមាំអត់ធន់ មិនមានសេចក្តីព្យាយាមប្រឹង ប្រែងតស៊ូដើម្បីប្រយោជន៍សុខរបស់ខ្លួនឯងនិងមនុស្សជាតិ មនុស្សម្នាក់នោះរមែងមិនបាន ជោគជ័យក្នុងជីវិត។
ជីវិតរបស់មនុស្សយើង សេចក្តីក្លាហាននឹងប្រាកដចេញមកជា ៣ រូបបែបគឺ សេចក្តីក្លាហាន ខាងរាងកាយ សេចក្តីក្លាហានផ្នែកចិត្តវិញ្ញាណ និងសេចក្តីក្លាហានខាងសតិបញ្ញា។
សេចក្តីក្លាហានធ្វើឲ្យមនុស្សយើងហានត្រដាងកាយតស៊ូដើម្បីសិទ្ធិរបស់ខ្លួនឯងហើយនឹង អ្នកដទៃ។សេចក្តីក្លាហានដែលមានកិត្តយសបំផុតគឺសេចក្តីក្លាហានកសាងប្រទេសជាតិ។
មនុស្សដែលមានសេចក្តីក្លាហានគឺជាមនុស្សដែលមានសន្តានចិត្តល្អ ចេះយល់ចិត្តថ្លើមអ្នក ដទៃមិនចងអាឃាតព្យាបាទ។
កាលបើមានសេចក្តីក្លាហានក៏រមែងមានការជឿជាក់ ហើយមិនសន្ទិះសង្ស័យ។
កាលបើមានសេចក្តីក្លាហានក៏រមែងមានសង្ឃឹម មិនទុទិដ្ឋិនិយម។
កាលបើមានសេចក្តីក្លាហានក៏រមែងមានសេចក្តីអត់ធ្មត់ មិនខ្លាចសេចក្តីលំបាក អាចពឹងកម្លាំង ស្មងរបស់ខ្លួនឯងបាន។
កាលបើមានសេចក្តីក្លាហាន ធ្វើខុសទើបហ៊ានទទួលខុស ធ្វើឲ្យខ្លួនឯងក្លាយជាមនុស្សដែល កាន់តែសម្បូរបែបច្រើនឡើង។
ទាំងអស់នេះគឺជាសច្ចធម៌ដែលសេចក្តីក្លាហានប្រទានឲ្យ។
បើឈប់កណ្តាលផ្លូវ គីរីក៏ក្លាយជាទួលដំបូក បើមានៈព្យាយាម ដីមួយបង្គីក៏អាចក្លាយ ជាទីរាបដ៏ធំធេងបាន។ ………………………………………..(ខុងជឺ)
លៀងឈីឆៅ វាគ្មិនសម័យមុនពោលថា ” ជីវិតរបស់មនុស្សយើងមានឧបសគ្គ ៦០-៧០% មានភាពរលូន ៣០-៤០% ប៉ុណ្ណោះ ផ្លាស់ប្តូរទៅវិញទៅមកដូច្នេះជានិច្ច” បើមនុស្សយើង មានសេចក្តីព្យាយាម គ្រប់រឿងរ៉ាវរមែងសម្រេចសមប្រាថ្នា។ សេចក្តីព្យាយាមប្រៀបដូច ម៉ាស៊ីនរបស់គ្រឿងយន្ត ម៉ាស៊ីនឈប់កាលណា គ្រឿងយន្តក៏ឈប់ធ្វើការក្នុងពេលនោះ ដូចគ្នានឹងមនុស្សយើង បើខ្វះសេចក្តីព្យាយាមទម្លាក់ចោលការងារកណ្តាលទី ច្រើនតែ រួញរាព្រោះឧបសគ្គ មនុស្សប្រភេទនេះនឹងបានជោគជ័យដូចម្តេចទៅ?
សេចក្តីព្យាយាមជាឫសគល់នៃជោគជ័យ ការដែលយើងអត់ធ្មត់ចំពោះឧបសគ្គបញ្ហាទាំង ឡាយទាំងពួងបាន ក៏ព្រោះមានសេចក្តីព្យាយាមជាកម្លាំងគាំទ្រ កុំខ្ជិលច្រអូស កុំធ្វេសប្រហែស នៅទីបំផុតភាពជោគជ័យនឹងជារបស់យើងយ៉ាងពិតប្រាកដ។ ពីងពាងធ្វើសំបុក ត្រូវភ្លៀងខ្យល់ បំផ្លាញម្តងហើយម្តងទៀត តែវាក៏មិនបោះបង់ចោលសេចក្តីព្យាយាម នៅតែធ្វើសំបុកជារឿយៗ ទៅ នៅទីបំផុតក៏សម្រេច។ សត្វត្រចៀកកាំធ្វើសំបុក ត្រូវមនុស្សអាក្រក់លួចសម្បុកម្តងហើយ ម្តងទៀតតែវាក៏មិនព្រមឈប់ធ្វើនៅទីបំផុតវាក៏ធ្វើរួច។
នៅលើវិថីដ៏វែងអន្លាយរបស់មនុស្សយើង រឿងដែលមិនសមបំណង មិនរាបស្មើមានរាប់រយ ប្រការ ធ្វើយ៉ាងណាទើបអាចបង្វែបរាជ័យឲ្យក្លាយជាជ័យជំនះបាន រឿងនេះអាស្រ័យលើ សេចក្តីព្យាយាមរបស់យើងខ្លួនឯង។
យើងត្រូវហ៊ានប្រឆាំងអារម្មណ៍ដែលចង់សាកល្បង ហ៊ាននិយាយការពិត ហ៊ានសម្តែងខ្លួន ហ៊ានប្រើជីវិត ដែលស្មោះត្រង់សុចរិត មនុស្សក្លាហាន ពាក្យសម្តី និងទង្វើមានឯកភាពជាមួយគ្នាជានិច្ច។ ……………………………………………….(អ៊ិងមិង)
មនុស្សជាសត្វប្រសើរក៏ពិតមែន តែការជាមនុស្សក៏ជារឿងសែនលំបាក ក្រៅពីត្រូវសម្របខ្លួន ទៅតាមបរិដ្ឋានហើយនោះ នៅត្រូវផ្លាស់ប្តូរកែច្នៃបរិដ្ឋានឲ្យល្អប្រសើរឡើងទៀតផង។ ការសេព គប់សមាគមជាមួយអ្នកដទៃមិនត្រូវប្រើអារម្មណ៍ទេ ទន្ទឹមនឹងនោះក៏ត្រូវមានសមានចិត្ត ចំណែក ការដោះស្រាយបញ្ហា ត្រូវមានចិត្តទូលាយមានសតិ មានសេចក្តីព្យាយាម ជាមួយខ្លួនឯងក៏ត្រូវ តឹងរឹង ត្រូវត្រួតពិនិត្យ គិតក្នុងរឿងល្អ។ល។ ទាំងអស់នេះមិនមែនជារឿងងាយឡើយ តែក្នុង លោកនេះមិនមានអ្វីងាយស្រួលតែម្យ៉ាងរឺលំបាកតែម្យ៉ាង ក្នុងសេចក្តីលំបាកមានភាពងាយ ក្នុងភាពងាយមានសេចក្តីលំបាកច្របូកច្របល់គ្នាជានិច្ច។ ក្នុងរឿងការងារបើយើងពឹងកំលាំង ស្មងរបស់ខ្លួនឯង សេចក្តីលំបាកផ្សេងៗ រមែងកែខៃបាន ឯការដំណើរជីវិត បើយើងមាន គុណធម៌ មានសេចក្តីក្លាហាន ជីវិតរបស់យើងក៏នឹងបោះជំហានទៅក្នុងផ្លូវដែលល្អ។
មនុស្សក្លាហានឃើញថា ក្នុងលោកនេះមិនមានអ្វីធ្វើមិនបាន មិនមានសត្រូវឯណាឈ្នះមិនបាន។ ……………………………………………………………..(កួជឺអ៊ី)
បច្ចុប្បន្ននេះស្ថានភាពរបស់ពួកយើងលំបាកណាស់ តែបែបនេះឯងគឺជាឳកាសមាសដ៏ល្អបំផុត សម្រាប់សាកល្បងសេចក្តីក្លាហាននិងសេចក្តីព្យាយាមរបស់យើង។
កួជឺអ៊ី មន្ត្រីមានឈ្មោះល្បីក្នុងសម័យរាជវង្សថាំង បានសាងស្នាដៃដល់ប្រទេសជាតិជាច្រើន បច្ច័យសំខាន់ដែលអាចឲ្យគេឧទ្ទិសគុណូបការៈបានដូច្នោះក៏គឺសេចក្តីក្លាហានដាច់ខាតដែល ខ្ពង់ខ្ពស់ជាងអ្នកដទៃរបស់គេនោះឯង។
ជ័យជំនះមិនមែនជារឿងដែលកើតឡើងដោយចៃដន្យនោះទេ ហើយជោគជ័យក៏មិនបាន ជ្រុះចុះមកពីលើមេឃ តែជារបស់ដែលផ្តូរមកដោយតំណក់ញើសនិងសាច់ឈាម។ ក្នុងខ្សែ ភ្នែករបស់អ្នកក្លាហាន ពួកគេមិនឃើញថាមានអ្វីដែលធ្វើមិនបាន គ្មានការងារអ្វីដែលធ្វើទៅ ហើយមិនបានផល តែមនុស្សមួយចំនួនក៏នៅតែជួបបរាជ័យ ទាំងនេះព្រោះមនុស្សទាំងនោះ ខ្វះការតាំងចិត្តពិតប្រាកដ ខ្វះសេចក្តីព្យាយាមនោះឯង។ បើយើងមានបណិធានដ៏ជាក់លាក់ មានចិត្តវិញ្ញាណដែលស៊ូមិនរាថយ មិនជោគជ័យមិនបោះបង់ចោល ការងារគ្រប់យ៉ាងរមែង ទទួលបាននូវជោគជ័យជាក់ជាមិនខាន។
រឿងដែលសំណាងល្អបំផុតរបស់មនុស្សយើង មិនមែននៅលើការដែលមិនធ្លាប់ដួលរលំនោះទេ តែនៅលើការដែលដួលរលំហើយអាចក្រោកឡើង វិញបាន ហើយឈានទៅមុខទៀតមិនដំអក់បង្អង់។ ………………………………………………….(ក្រេតស៍)
មនុស្សជាច្រើនតែងដកដង្ហើមធំយ៉ាងអស់អាល័យក្នុងជីវិតគិតថា “ជីវិតដូចក្តីសុបិន ក្តីសុបិន ដូចជីវិត” តែក៏មានមនុស្សជាច្រើនយល់ឃើញថាជីវិតដូចទានមួយដើម រាប់តាំងពីវិនាទីដំបូង ដែលអុជភ្លើងបំភ្លឺឡើង វាក៏ធ្វើតួនាទីដឹកនាំអ្នកដទៃឆ្ពោះទៅរកភាពភ្លឺស្វាងរហូតទៅ។
ជីវិតរបស់មនុស្សយើង ប្រៀបប្រដូចវិថីវ៉ាន់វេយ៍ដែលមានតែផ្លូវទៅតែម្យ៉ាងមិនមានផ្លូវត្រឡប់ ក្រោយ ទោះបីមាត់ថ្នល់មានសណ្ឋាគារតាំងនៅរាងគ្នារប៉េះរប៉ោះ តែសណ្ឋាគារទាំងនោះក៏ មិនអនុញ្ញាតឲ្យយើងស្នាក់នៅយូរប៉ុន្មាន។ ចូរស្រូតដំណើរឈានតទៅស្វែងរកសណ្ឋាគារ កន្លែងថ្មីដែលល្អជាង កុំរវល់អាឡោះអាល័យសណ្ឋាគារដែលស្នាក់អាស្រ័យម្តងមួយកាលនេះ ធ្វើអី ទោះវិថីខាងមុខពេញទៅដោយបន្លា តែយើងក៏មិនអាចធ្វើជាទាហានរត់ចោលទ័ពទៅ កន្លែងណាផ្សេងបានឡើយ។
កើតជាមនុស្ស ត្រូវហ៊ានលត់ដំខ្លួននៅកណ្តាលសេចក្តីទុក្ខលំបាក ជីវិតទើបរឹងមាំ ស្វាហាប់ មានជីវិតជីវ៉ា ហើយបើរវល់តែខ្លាចនោះកង្វល់នេះ ជីវិតក៏នឹងត្រូវសេចក្តីទុក្ខលំបាកទាំងនេះ កកេរស៊ីរហូតដល់ថ្ងៃក្សិណក្ស័យ។
បុគ្គលដែលបានទទួលជោគជ័យទាំងឡាយ ភាគច្រើនតែងតែទទួលផលសម្រេចបាន ព្រោះមានសេចក្តីព្យាយាម ពួកគេប្រើចិត្តដែល “ ហ៊ានលុកលុយ ហ៊ានតស៊ូ” ទៅជំនះគំនិត ប្រភេទ “ ធ្វើមិនបាន” ។ …………………………………………(ជៀងលី)
“ទេពកោសល្យ” ជារបស់ដែលនរណាៗ ក៏ចង់មាន តែអាស្រ័យពាក្យថាទេពកោសល្យតែម្យ៉ាង យើងនឹងទទួលបានជោគជ័យ មានកិត្តិយសឈ្មោះល្បីដូច្នោះឫ? គំនិតដូច្នេះមិនត្រឹមត្រូវប៉ុន្មាន ទេថែមទាំងគួរឲ្យអស់សំណើច ព្រោះថា “ទេពកោសល្យ” ជារបស់ដែលត្រូវអាស្រ័យសេចក្តី ព្យាយាមទើបនឹងអាចលើកកំពស់មុខមាត់បាន ប្រៀបដូចកូនឈើដែលជាដើមឈើដ៏រឹងមាំមួយ បើយើងយកទៅដាំនៅលើដីដែលឧត្តមសំបូរ វាក៏នឹងធំលូតលាស់ជាដើមឈើដែលរឹងមាំ តែ បើយើងមិនស្រោចទឹកវាសោះឡើយ មិនយូរប៉ុន្មានកូនឈើនោះក៏នឹងស្វិតស្រពោនស្លាប់ទៅ នៅទីបំផុត។
ពួកយើងទាំងឡាយជ្រាបយ៉ាងច្បាស់ថា ភាពជោគជ័យមិនបានធ្លាក់ចុះមកពីលើមេឃឡើយ “ភាពជោគជ័យកើតពីទេពកោសល្យ ១% សេចក្តីឧស្សាហ៍ព្យាយាម ៩៩%។ ភាពជោគជ័យ មិនមែនជារឿងចៃដន្យ បើខ្វះសេចក្តីប្រឹងប្រែងហាត់ពត់លត់ដំខ្លួនឯងយ៉ាងតឹងរឹងហើយនោះ ទេពកោសល្យដែលនៅក្នុងខ្លួនក៏មិនលេចចេញមក។ អេឌិសាន់តែងប្រាប់អ្នកនេះអ្នកនោះថា “ភាពជោគជ័យកើតពីទេពកោសល្យ ១% សេចក្តីព្យាយាមប្រឹងប្រែង ៩៩%” ពាក្យទាំងនេះ ត្រឹមត្រូវបំផុត គួរឲ្យគិតបំផុត។
“ទេពកោសល្យ” មិនមែនជារបស់មានគ្រប់គ្នាទេ តែសេចក្តីព្យាយាមជារបស់ដែលគ្រប់គ្នា អាចធ្វើបាន ព្រោះហេតុដូច្នេះ អ្នកមានខួរក្បាលល្អទើបមិនគួរបានចិត្ត អ្នកខួរក្បាលមិនល្អ ក៏មិនគួរក្រៀមក្រំរួញរាចិត្ត សុំត្រឹមមានសេចក្តីព្យាយាម នៅទីបំផុតក៏នឹងអាចទទួលជោគ ជ័យបានជាក់ជាមិនខាន។
កងទ័ពដែលគ្មានផ្លូវថយនឹងស៊ូស្លាប់។ ……………………………………(ខែស)
ការស៊ូដូចឆ្កែចាល់ច្រកជាការតស៊ូដែលគួរឲ្យខ្លាចណាស់ ពេលចាល់ច្រកពិតមែនហើយនោះ សភាវគតិនៃការយករួចរស់នឹងធ្វើឲ្យសព្វសត្វស៊ូស្លាប់ ពេលស៊ូស្លាប់បែរជាផុតស្លាប់ ដូច្នេះ ការសម្រេចចិត្តស៊ូស្លាប់ទើបជាបច្ច័យនៃជ័យជំនះ។
មិនថាធ្វើអ្វីក៏ដោយ យើងគួរមានកម្លាំងចិត្តស៊ូស្លាប់ ឈានទៅខាងមុខយ៉ាងក្លាហាន ទើបនឹង មានឋាមពល ហើយនឹងមានឳកាសបានទទួលជោគជ័យ។

សេចក្តីឧស្សាហ៍



អនាគតជារបស់មនុស្សដែលឧស្សាហ៍ធ្វើការងារ។ …………………………………………(យារ៍ត សាទ)
បើគិតចង់ឈានមុខក្នុងការងារ យើងត្រូវឧស្សាហ៍ព្យាយាម ផលតបស្នងរបស់សេចក្តីឧស្សាហ៍ មិនមែនសោះសូន្យយ៉ាងពិតប្រាកដ។ ប្រាជ្ញម្នាក់ពោលថា “អនាគតជារបស់មនុស្សដែលល្អែង ធ្វើការងារ” ដោយភាពជោគជ័យរបស់បុគ្គលអច្ឆរិយៈទាំងឡាយ យើងបានរកឃើញសច្ចៈមួយ ខគឺ ក្នុងលោកនេះគ្មានអ្វីដែលបានមកដោយមិនបាច់ចំណាយកម្លាំងទេ ដូច្នេះបើយើងឧស្សាហ៍ ប្រឹងប្រែង យើងក៏អាចប្តូរជតាកម្មរបស់ខ្លួនឯងបាន។ បុរាណពោលថា “ទេពកោសល្យ មិនមែន អ្វីគឺសេចក្តីមានៈប្រឹងប្រែង ឧស្សាហ៍ព្យាយាមនោះឯង” ពាក្យនេះជាអមតៈជានិច្ច។
ការធ្វើការងារនោះប្រៀបដូចការឡើងសង្វៀនប្រដាល់ ត្រូវបញ្ចេញកណ្តាប់ដៃយ៉ាងពេញកម្លាំង មនុស្សដែលចាំតែធ្វើត្រាប់អ្នកដទៃ ប្រាសចាកគំនិតច្នៃប្រឌិតថ្មីៗ ខ្វះមធ្យោបាយថ្មីៗ ក៏នឹងគ្មាន មុខនាទីថ្មីៗ។ បើគិតចង់ប្រើឋាមពលរបស់យើងផ្លាស់ប្តូរបរិដ្ឋានក្នុងបច្ចុប្បន្ន យើងត្រូវមាន ឋាមពលដ៏ហ៊ឹកហ៊ាក់ស្វាហាប់ ហ៊ានគិត ហ៊ានធ្វើ ទើបនឹងអាចរុករើស្ថានការណ៍ថ្មីៗ ចេញមក បាន។
សេចក្តីខ្ជិលច្រអូសធ្វើឲ្យរឿងផ្សេងៗ កាន់តែលំបាកខ្លាំងឡើង សេចក្តីឧស្សាហ៍ធ្វើឲ្យរឿងផ្សេងៗកាន់តែងាយឡើង។ ……………………………………… (បេនចាមិន ហ្វ្រែងឃ្លិន)
មនុស្សផ្សេងពីសត្វតិរច្ឆានក៏ត្រង់ដែលមនុស្សចេះធ្វើការងារ។ ការងារធ្វើឲ្យមនុស្សកាន់តែឆ្លាត ព្រោះត្រូវប្រើខួរក្បាលគិត ប្រើដៃធ្វើ ទើបបានលទ្ធផលការងារចេញមក។
ទោះបីមនុស្សមានវឌ្ឍនាការរហូតផ្សេងពីសត្វតិច្ឆានយ៉ាងដាច់ស្រឡះហើយក៏ដោយ តែនៅក្នុង ក្រុមមនុស្សដូចគ្នាក៏នៅមានមនុស្សល្អែងនិងមនុស្សខ្ជិល ដូច្នេះទើបមានមនុស្សពូកែនិងមនុស្ស យកជាការមិនបាននៅក្នុងសង្គមជាមួយគ្នា។ ការពិតមនុស្សមិនមែនវាងវៃព្រោះទេពកោសល្យ ដែលអាទិទេពប្រគល់មកឲ្យ ហើយមនុស្សក៏មិនមែនយកជាការមិនបានព្រោះព្រហ្មលិខិតទុក ហើយនោះទេ បើមនុស្សគ្រប់គ្នាមានសេចក្តីឧស្សាហ៍ព្យាយាម មានមានៈពុះពារដូចគ្នា កម្រឹត IQ (Intelligence Quotient) របស់មនុស្សយើងក៏មិនផ្សេងគ្នាខ្លាំងណាស់ណាដែរ។
មនុស្សខ្ជិលច្រើនតែកំសាក មិនស៊ូបញ្ហា ចូលចិត្តរអ៊ូ ចូលចិត្តបន្ទោសនោះបន្ទោសនេះ ក្នុង ខ្សែភ្នែករបស់ពួកគេ លោកនេះមានតែរឿងលំបាកៗ ដែលមិនអាចធ្វើបានម្យ៉ាងឡើយ ខុស ពីមនុស្សល្អែង តស៊ូអត់ធ្មត់ ជឿជាក់លើខ្លួនឯងខ្ពស់ ក្នុងខ្សែភ្នែករបស់ពួកគេ ក្នុងលោកនេះ គ្មានអ្វីដែលហួសពីសេចក្តីព្យាយាមរបស់គេឡើយ។
អ្នកដែលមានចំណេះដឹងជ្រាលជ្រៅទូលំទូលាយគឺអ្នកដែល ល្អែងសិក្សាស្រាវជ្រាវ។អ្នកកីឡាដែលលេចធ្លោបំផុតក៏គឺអ្នកកីឡា ដែលហ្វឹកហាត់រាង្គកាយយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់។ មហាសេដ្ឋីដែល មានប្រាក់ច្រើនបំផុតគឺអ្នកដែលឧស្សាហ៍ប្រឹងប្រែងបំផុត។ ………………………………………………………………(វ័ងសើង)
យើងតែងតែបានឮមនុស្សរអ៊ូថា “អាយុប៉ុណ្ណេះទៅហើយ មូលដ្ឋានចំណេះដឹងអ្វីបន្តិចក៏គ្មាន តើនឹងរៀនអ្វីបានទៀតទៅ?” រឺ “ចាល់ច្រកដូច្នេះហើយនឹងគិតធ្វើអ្វីបានទៀតទៅ?” រឺ “ពេញខ្លួន មានតែរោគ ហាត់ប្រាណនឹងជួយអ្វីបានទៅ?” សម្លេងទំនងនេះសុទ្ធតែរបូតចេញពីមាត់របស់ មនុស្សដែលសុខចិត្តបណ្តោយឲ្យជីវិតធ្លាក់ដុនដាប។ ពេលនេះយើងមិនមានមូលដ្ឋានចំណេះ ដឹង តែបើយើងតាំងចិត្តសិក្សាស្រាវជ្រាវបាន ៤-៥ ឆ្នាំក៏រមែងកើនច្រើនឡើង។ ពេលនេះឋានៈ យើងមិនល្អ តែបើយើងឧស្សាហ៍ព្យាយាមធ្វើការរកស៊ី ៣-៤ ឆ្នាំខាងមុខរមែងមានប្រាក់ទុកដាក់ មួយចំនួន។ រាង្គកាយរបស់យើងទន់ខ្សោយណាស់ តែបើយើងតាំងចិត្តហ្វឹកហាត់ យូរថ្ងៃទៅ រាង្គកាយក៏រមែងរឹងមាំឡើង។
ក្នុងលោកនេះមានអ្វីខ្លះដែលបានមកដោយមិនបាច់ចំណាយកម្លាំង? ចង់បានជោគជ័យក៏ត្រូវ ឧស្សាហ៍ ចាំតែច្រណែនអ្នកដទៃ ចាំតែដកដង្ហើមធំ ចាំតែមើលងាយខ្លួនឯង នឹងជួយឲ្យអ្វីល្អ ប្រសើរឡើងខ្លះទៅ? បុរាណលោកពោលថា “គ្មានអ្វីគួរឲ្យសោកសៅស្មើនឹងចិត្តវិញ្ញាណដែល ប្រាសចាកឋាមពល” ហេតុអ្វីយើងចូលចិត្តគិតថាខ្លួនឯងធ្វើមិនបាន ចង់ឲ្យអ្នកដទៃមើលងាយ អញ្ចឹងរឺ? កុំធ្វើដូច្នោះឡើយ មិត្តអើយ មកពុះពារមានៈទាំងអស់គ្នាឡើង រ៉ាប់រងថាគ្មានអ្វីដែល យឺតហួសនោះឡើយ។
អាកាសដែលផ្ទេរចេញចូលរមែងស្រស់បស់ជានិច្ច។ ជីវិតដែលឧស្សាហ៍ព្យាយាមរមែងរុងរោចន៍ជានិច្ច។
មនុស្សគ្រប់គ្នាតែងមានក្តីសុបិន មានឧត្តមគតិ យើងគួរដាក់គម្រោងការដែលស្អាតល្អហើយ នឹងមានអនាគតដល់ខ្លួឯង បន្ទាប់មកទើបឈានទៅខាងមុខយ៉ាងពុះពារមានៈ ធ្វើដូច្នេះទើប អាចមានឳកាសបានភ្លក់រសជាតិដ៏ផ្អែមល្ហែមនៃលទ្ធផលជ័យជំនះ។ ជីវិតរបស់យើងទើបមាន សេចក្តីសុខ មានតម្លៃមានន័យយ៉ាងពិតប្រាកដ។
ពិតណាស់ មាគ៌ាជីវិតរបស់មនុស្សយើងនេះពេញទៅដោយឧបសគ្គបញ្ហា យើងត្រូវយកឈ្នះ សេចក្តីលំបាកទាំងនោះឲ្យបាន ត្រូវឈានទៅខាងមុខយ៉ាងក្លាហាន ទើបអាចទទួលជោគជ័យ ទើបទៅដល់គោលដៅកំពូលរបស់ជីវិត។ ជីវិតមនុស្សការពិតហើយនោះគឺជាប្រវត្តិការតស៊ូ មួយឆាក យើងមិនត្រឹមតែត្រូវតស៊ូជាមួយជីវិតប៉ុណ្ណោះទេ តែនៅត្រូវតស៊ូជាមួយធម្មជាតិ ត្រូវ តស៊ូដើម្បីអនាគតរបស់ខ្លួនឯង។
បើចង់មានជីវិតដែលមានតម្លៃមានន័យ យើងត្រូវមានឧត្តមគតិមានក្តីសុបិន។ នរណាគ្មាន ឧត្តមគតិដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ក៏នឹងគ្មានអនាគតដ៏រុងរោចន៍ មិនបានទទួលជោគជ័យដ៏ស្រស់ស្អាត ហើយជីវិតក៏មិនស្រស់ស្រាយគ្មានជីវិតជីវ៉ា។
ឧស្សាហ៍មានប្រយោជន៍ លេងឥតប្រយោជន៍ ជីវិតនឹងមានអនាគតឫអត់ អាស្រ័យលើភាពឧស្សាហ៍ព្យាយាម។ ………………………………………………………..(ភាសិតចិន)
សេចក្តីឧស្សាហ៍ព្យាយាម ជាគុណធម៌ដ៏ប្រសើរមួយ។ សេចក្តីខ្ជិលច្រអូសជានិស្ស័យដែល មិនល្អម្យ៉ាង។ មនុស្សយើងបើចង់មានអនាគតដែលស្រស់ស្អាត ក៏ត្រូវធ្វើការយ៉ាងឧស្សាហៈ។ មនុស្សល្អែងតែងមានហេតុមានផល ទើបអារម្មណ៍ល្អសប្បាយចិត្ត មនុស្សខ្ជិលតែងរកពាក្យ ដោះសារការពារសេចក្តីខ្ជិលច្រអូសរបស់ខ្លួន ចូលចិត្តគេចវេសការពិត ជីវិតទើបពេញទៅ ដោយសេចក្តីទុក្ខលំបាក។
កសិករសស្រាក់សស្រាំធ្វើការងារធ្ងន់នៅក្រោមកម្តៅព្រះអាទិត្យរាល់ថ្ងៃ កម្មករធ្វើការងារ នៅក្នុងរោងចក្រឧស្សាហកម្មយ៉ាងប្រឹងប្រែង ពួកគេសុទ្ធតែជាមនុស្សឧស្សាហ៍ ជាមនុស្ស គួររាប់អាន។ អាជីពសុចរិតគ្រប់យ៉ាង សុទ្ធសឹងមានកិត្តិយស មានគុណតម្លៃ។ យើងត្រូវ ធ្វើការងារក្នុងមុខនាទីយ៉ាងពេញទំហឹង ត្រូវទទួលខុសត្រូវឲ្យដល់ទីបំផុត មិនគិតតូចគិតធំ មិនគិតតែប្រយោជន៍ហួសពេក ពេលបានជោគជ័យ យើងក៏នឹងមានសេចក្តីសុខយ៉ាងខ្លាំង តែបើដួលរលំក៏គ្មានអារម្មណ៍ខ្មាសខ្លួនឯង និងមិនគួរបន្ទោសអ្នកដទៃ រឺបន្ទោសមេឃដី តែ គួរសរុបមេរៀនពីការបរាជ័យ ដើម្បីជាមូលដ្ឋាននៃសេចក្តីសម្រេចក្នុងគ្រាតទៅ។
សម្រាប់មនុស្សខ្ជិលនោះតែងគិតចាំឆក់ឳកាសតែម្យ៉ាង តែងធ្វើការងារឲ្យរួចតែពីដៃ គ្មានការ ទទួលខុសត្រូវ គ្មានក្តីសុបិន គ្នាឧត្តមគតិ ប្រើជីវិតកន្លងទៅមួយថ្ងៃៗ យ៉ាងច្របូកច្របល់ ពេលត្រូវអ្នកដទៃដាស់តឿន គេក៏ធ្វើពុតថ្ងួចធ្ងរសុំការយល់ចិត្ត មនុស្សប្រភេទនេះគ្មានថ្ងៃ បានទទួលជោគជ័យយ៉ាងពិតប្រាកដ។
ចាំទុកថា បទសរុបរបស់មនុស្សខ្ជិលច្រអូសគឺ មានខ្សែជីវិតដែលបរាជ័យ។
ភាពឧស្សាហ៍ព្យាយាមជាដើមទុននៃសេចក្តីសម្រេច សេចក្តីខ្ជិលច្រអូសជាមូលហេតុនៃសេចក្តីដួលរលំ។ ……………………………………………(ភាសិតចិន)
សេចក្តីឧស្សាហ៍កើតចេញពីចិត្តវិញ្ញាណដែលស្ទុះស្ទា ស្វាហាប់ មានសេចក្តីព្យាយាមប្រឹង ប្រែង មិនថាលំបាកលំបិនប៉ុណ្ណា ក៏អាចពុះពារឧបសគ្គ ឈានទៅកាន់គោលដៅបានយ៉ាង ក្លាហាន មានចិត្តវិញ្ញាណនឹងនមិនឃ្លេងឃ្លោង អាចតាំងជំហរបានរហូតដល់ទីបំផុត។
ក្នុងជីវិតពិត មិនថាការសិក្សារៀនសូត្រ រឺការប្រកបអាជីពសុទ្ធតែត្រូវប្រឈមមុខជាមួយ សេចក្តីលំបាកទាំងអស់ហ្នឹង បើយើមិនស៊ូ រួញរានឿយណាយ ឈប់ពាក់កណ្តាលទី អ្វី ដែលខ្លួនបានប្រឹងប្រែងមកតាំងពីដើមក៏នឹងសោះសូន្យទទេភ្លាម។ សេចក្តីឆ្លៀវឆ្លាតរបស់ ខួរក្បាលគ្រាន់តែជាបច្ច័យម្យ៉ាងរបស់សរីរៈរាង្គកាយប៉ុណ្ណោះ ខួរល្អរឺមិនល្អ មិនអាចកំណត់ អនាគតរបស់មនុស្សម្នាក់បានទេ តែល្អែងរឺខ្ជិលនេះទេតើដែលអាចកាត់ក្តីភាពជោគជ័យ រឺដួលរលំរបស់មនុស្សយើងបាន។

ស្លោកជីវិត

រស់នៅឲ្យដូចជាថ្ងៃចុងក្រោយ ស្លាប់ឲ្យដូចជាកំពុងរស់នៅ។
Live as if it is the last day. Die like you are still alive.
បើថ្ងៃនេះត្រឹមត្រូវ ថ្ងៃស្អែកក៏មិនខុស។
If today, you are right, tomorroe, you will not be wrong.
អនាគតអាស្រ័យលើខួរក្បាលនិងដៃពីរ របស់យើង មិនមែនឥទ្ធិពលនៃជោគជតាទេ។
Our future lies in our hands and our brain, not fate.
កុំប្រាកដប្រជានឹងជីវិតរហូតសម្លាប់ខ្លួន កុំច្របូកច្របល់រហូតដល់វិកលចរិត។
Do not take life so seriously that you commit suicide. Do not be so wild that you become insane.
រក្សាប្រវត្តិជីវិតឲ្យសស្អាត មិនប្រមាទក្នុងតួនាទី ថ្ងៃមួយសំណាងល្អនឹងចូលមកគោះទ្វារ។
Keep your life clean; be cautious in your duties, and one day good luck will knock on your door.
កេរ្តិ័ឈ្មោះដូចខ្យល់ជំនោរត្រជាក់រំភើយ មិនមានខ្លួនប្រាណឲ្យកាន់យកគ្រប់គ្រង។
Fame is like a cool breeze with no tangible form.
រស់នៅដូចមនុស្សធម្មតា តែចូរប្រើបញ្ញា ដូចអ្នកប្រាជ្ញ។
Live a simple life, but be as bright as a wise man.
សច្ចភាពការខ្លួនរបស់វាបានជានិច្ច។
The truth can always protect itself.
ខ្លឹមសារនៃវត្ថុទាំងពួង គឺភាពមិនមានខ្លឹមសារ។
The substance of all things is “nothing”.
លោកនេះក៏ដូចស្ពាន យើងគ្រាន់តែដើរឆ្លងហើយ ក៏ត្រូវចាកចេញទៅ។
This world is like a bridge that we all cross and leave behind.