អបអរសាទរ ឆ្នាំថ្មី ឆ្នាំសាកល ឆ្នាំ២០១៤!

Wednesday, October 23, 2013

ការពិនិត្យ​​​សុខភាព​​​មាត់ធ្មេញ​​​ដល់ក្មេងៗ​​​ជាលើកទី២​​​ក្នុងឆ្នាំ២០១៣ នៅសាលា​​​អន្តរជាតិហ្រ្គីន

រូបភាពគេហទំព័រ ដើមអម្ពិលសាលាអន្តរជាតិ ហ្រ្គីន នៅក្នុងសង្កាត់ទឹកថ្លា ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៣ បានរៀបចំកម្មវិធីពិនិត្យ សុខភាព មាត់ធ្មេញ ដល់សិស្សានុសិស្សតូចៗ របស់ខ្លួន ។ 
រូបភាពគេហទំព័រ ដើមអម្ពិល
លោកស្រី គង់ ស្រីថល នាយិកាសាលាអន្តរជាតិ ហ្រ្គីន បានឱ្យដឹងថា កម្មវិធីនេះ ធ្វើឡើង ២ដងក្នុងមួយឆ្នាំ ដើម្បីឱ្យក្មេងៗ ចេះពីរបៀប​​​ថែរក្សាមាត់ធ្មេញ ដោយខ្លួនឯង ព្រមទាំង បង្រៀន កុមារ ឱ្យមាន​​​អនាម័យ និងទម្លាប់ល្អ ក្នុងការ​​​រស់នៅ​​​ក្នុងសង្គម។
រូបភាពគេហទំព័រ ដើមអម្ពិលលោកស្រី​​​បន្ថែមថា ៖“បើសិនជាយើង​​​ពិនិត្យឃើញថា ធ្មេញកុមារមានបញ្ហា ឬខូច យើងនឹង ផ្តល់ដំណឹង ដល់មាតាបិតា អាណាព្យាបាល ដើម្បីនាំកូន​​​ទៅព្យាបាល ទាន់ពេលវេលា” ។
រូបភាពគេហទំព័រ ដើមអម្ពិល
ការពិនិត្យ​​​សុខភាព​​​មាត់ធ្មេញ របស់ក្មេងៗ រយៈពេល​​​មួយថ្ងៃ នៅសាលា​​​អន្តរជាតិ ហ្រ្គីន ត្រូវបាន​​​ធ្វើទៅលើ សិស្សានុសិស្ស ២០នាក់ ដោយអញ្ជើញ អ្នកជំនាញ ផ្នែកនេះ មកពីគ្លីនិក សោភ័ណ្ឌ ។
សាលាអន្តរជាតិ ហ្រ្គីន បានបង្កើត​​​ឡើងតាំងពី​​​ដើមឆ្នាំ២០១១ ដោយបណ្តុះ​​​បណ្តាល ភាសាខ្មែរ ចិន និងអង្គគ្លេស ដល់សិស្សានុសិស្ស នៅកម្រិត​​​ថ្នាក់មត្តេយ្យ និង បឋមសិក្សា តាមស្តង់ដារអប់រំ របស់ប្រទេសសិង្ហបុរី និងមាន គ្រូជំនាញខ្មែរ និងបរទេសប្រមាណ២០នាក់ ។ សាលាបានយកចិត្តទុកដាក់ ខ្ពស់បំផុត ទៅលើសុខភាព របស់សិស្សាសិស្ស។

របៀប​ថែទាំខ្លួន​គ្រាមាន​គ្រោះ​ទឹកជំនន់


បើនិយាយ​អំពី​ទឹកជំនន់ គឺ​ពិតជា​បាតុភូត​កើតមាន​ជារៀងរាល់ឆ្នាំ​នៅលើ​ទឹកដី​កម្ពុជា ជាពិសេស​ប្រទេស​ដែលនៅតាម​ដងទន្លេមេគង្គ។ ប្រជាជន​ភាគច្រើន​មិនគិត​ថា ទឹកជំនន់​ជាគ្រោះធម្មជាតិ​នោះទេ ជាហេតុ​ធ្វើឱ្យ​ពួកគេមិន​អើពើ និង​ប្រុងប្រយ័ត្ន​អ្វីទាំងអស់។ តែទឹ​កជំនន់ឆ្នាំនេះ​គឺជា​គ្រោះធម្មជាតិ។ ទស្សនាវដ្ដី សុខភាព​យើង សូមចូល​រួមចំណែក​ទប់ស្កាត់ និង​ថែទាំ​សុខភាព​ប្រជាពលរដ្ឋ​កម្ពុជា តាមរយៈ​ការ​ផលិតអត្ថបទ​នេះឡើង។ 
រូបភាពទស្សនាវដ្តីសុខភាពយើង
អត្ថបទ​ដែល​លោកអ្នក​កំពុង​កាន់អាន​នេះ អាចជា​ព័ត៌មាន​សំខាន់​ណាស់​សម្រាប់​អ្នកដែល​រស់នៅ និង​ធ្វើការ​នៅតាម​តំបន់​លិចទឹក។ សូម​ធ្វើការ​បែងចែក​របៀប​នៃការ​យល់ដឹង​ទៅតាម​ដំណាក់​កាល មុន​ទឹកជំនន់ ពេល​ទឹកជំនន់ និងក្រោយ​ទឹកជំនន់។
ប្រការ​ត្រូវធ្វើ​មុនពេល​មានគ្រោះ​ទឹកជំនន់
ការប៉ាន់​ប្រមាណ​ទំហំទឹ​កជំនន់ គឺជាការ​លំបាក​ខ្លាំងណាស់។ ហេតុនេះ​កម្រិត​នៃការ​ត្រៀម ឬ​ប្រុងប្រយ័ត្ន​ពិតជា​ពិបាក​ព្រៀងទុក។ ប៉ុន្ដែ​លោកអ្នក​ត្រូវមាន​វិធាន​ការការពារ​មួយចំនួន​ដូចតទៅ។
  • ត្រៀម​ទុកជាស្រេច​នូវបង្វិច ឬ​ឧបករណ៍​សម្រាប់​យកចេញ ឬ​ដឹកជញ្ជូន​ចេញក្នុង​ករណីមានការ​ជម្លៀស​ចេញពី​លំនៅដ្ឋាន ទឹកលិច​(សម្លៀក​បំពាក់ ឱសថ ថ្នាំសង្កូវ សម្ភារៈ​ថែទាំកុមារ​តូចៗ​ជាដើម)។
  • សូម​សាកសួរ​យោបល់ពី​អ្នកជំនាញ​ខាងអគ្គិសនី អំពី​របៀប​កាត់ផ្ដាច់​អគ្គិសនី​ក្នុងផ្ទះ​(ក្នុង​ករណី​មានប្រើ​ចរន្ដអគ្គិសនី)។
  • ត្រៀម​ជម្លៀស​ខ្លួនចេញ​ពីលំនៅដ្ឋាន ដែល​លោកអ្នក​ត្រូវតែ​ធ្វើទៅ​រកទីតាំង​សុវត្ថិភាព ឬ​លំនៅដ្ឋាន​បណ្ដោះ​អាសន្ន​មួយ មិនមាន​ទឹកលិច។ សូម​គិតគូរ​អំពីមធ្យោបាយ​ដឹកជញ្ជូន និង​ការចំណាយ​នានា​ដែលអាច​កើតមាន​ទុកជាមុន​ផង។
  • សូម​គិតទុក​ជាមុន​នូវការ​ត្រៀមទឹក និង​ចំណី​អាហារ​សម្រាប់​ទទួលទាន។ ការ​ទទួលទាន​ទឹកមិន​ស្អាត និង​ចំណី​អាហារ មិន​គ្រប់គ្រាន់ អាច​នាំឱ្យ​មានជម្ងឺ​តម្កាត់។
  • សូម​ត្រៀមកូន​វិទ្យុតូច​មួយ​នៅជាប់​នឹងខ្លួន​ដែលអាច​ទទួល​ព័ត៌មាន​បាន​ រហ័ស​ទាន់ចិត្ដ​ពីស្ថានីយវិទ្យុ និង​សារព័ត៌មាន​ផ្សេងៗ អំពី​ស្ថានភាព​ទឹកឡើង និងការ​ជួយ​សង្គ្រោះ​នានា។ ហើយ​ត្រូវគិត​អំពីថ្មពិល​សម្រាប់​ដាក់ប្ដូរ ឬ​បញ្ចូល​សម្រាប់​ស្ដាប់វិទ្យុ​នោះផង។
  • សូមលើក​វត្ថុ សម្ភារៈ ឧបករណ៍ និង​សង្ហារិម​ទាំងឡាយ​ដែលនៅ​ផ្ទាល់នឹងដី​ដាក់លើទីតាំង​ខ្ពស់។ ហើយ​ធានា​ឱ្យបាន​ថា សារធាតុ​ពុល ឬ​បំពុល ដូចជាថ្នាំ​សម្លាប់​សត្វ​ល្អិត ប្រេងឥន្ធនៈ​(ប្រេងកាត ប្រេង​សាំង ប្រេង​ម៉ាស៊ីន) ថ្នាំដាក់​រុក្ខជាតិ​ដំណាំនានា និង​គ្រឿងឆេះ​នានា ដាក់​នៅកន្លែង​សុវត្ថិភាព​មួយ។
  • ជាចុងក្រោយ​បើអាច​ធ្វើបាន សូម​ត្រៀមការ​ទប់ស្កាត់​ការជ្រាប​ចូលនៃទឹក​ទៅក្នុង​ផ្ទះ តាមរយៈ​ការទប់​បាវដី ឬ​វិធី ប្រសិទ្ធភាព​នានា។
ប្រការ​ត្រូវធ្វើ​ពេលកំពុង​មានគ្រោះ​ទឹកជំនន់
  • សូមស្ដាប់​ការណែនាំ និង​អនុសាសន៍​របស់​សាលាឃុំ​ស្រុក​ដែល​លោកអ្នក​ស្នាក់នៅ និង​ក្រសួង​ទទួលបន្ទុក ធ្វើការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ដោយ​ផ្ទាល់ និង​តាមរយៈ​វិទ្យុ ទូរទស្សន៍​(សម័យ​ទំនើបនេះ អាច​តាមប្រព័ន្ធ​អ៊ិនធ័រណែត)។
  • សូមកុំ​រង់ចាំ​រហូតដល់​ថ្នល់លិច ឬ​ទឹកហូរ​ដាច់អស់ ដែលធ្វើ​ដំណើរ​លែងកើត ទើប​ចាកចេញពី​លំនៅដ្ឋាន។ ជីវិត​របស់ លោកអ្នក​មានតម្លៃថ្លៃ​ជាងរថយន្ដ​និងម៉ូតូ​របស់​លោកអ្នក។
  • សូមដាក់​ឱ្យមានការ​ឃ្លាំមើល និង​យាមកាម​លំនៅដ្ឋាន​របស់​លោកអ្នក​ដោយ​មនុស្ស ឬ​វិធីផ្សេងៗ​តាមដែល​អាចធ្វើ​ទៅបាន។
  • សូមគោរព​តាមការ​ចង្អុល​បង្ហាញ​របស់​មន្ដ្រីសមត្ថកិច្ច​ដែល​ពាក់ពន្ធ័​ នឹងរដ្ឋាករទឹក អគ្គិសនី និងស្ថាប័ន​សាម៉ីនានា បូករួម​ទាំងអ្នក​ជំនាញ​ផ្សេងៗ​ទៀតផងដែរ។
  • សូម​ចុះឈ្មោះ​ទៅក្នុង​បញ្ជី​អ្នករងគ្រោះ​ដោយសារ​ទឹកជំនន់ ដើម្បី​ទទួលបាន​ឱកាស​គាំទ្រ ឬឧបត្ថម្ភ​ពីស្ថាប័ន​សង្គ្រោះ គ្រោះ​មហន្ដរាយ​ដែលផ្ដល់​ការ​ឧបត្ថម្ភ​ពេលមាន​ទឹកជំនន់ និង​ក្រោយពេល​មាន​ទឹកជំនន់។
  • សូម​ស្វែងរក​ទីជម្រក​មាន​សុវត្ថិភាព​នៅតាម​ទីទួល ផ្លូវជាតិ និង​ទីវត្ដអារាម​ខ្ពស់ ដែល​មិនលិចទឹក តែសូម​ប្រុងប្រយ័ត្ន​ចំពោះ​ទីតាំង​ហាមឃាត់​មួយចំនួន​ដែល​សម្រាប់​សាធារណៈ​ ប្រើប្រាស់។
  • សូម​ហៅរក​ជំនួយពេល​ត្រូវការ​អ្វីមួយ សាកសួរ​អ្នកជំនាញ ឬ​សមត្ថកិច្ច​ទាក់ទង​នឹងការ​សង្គ្រោះ​គ្រោះទឹក​ជំនន់។ អ្វីដែល​ជាការ​សំខាន់​ផងដែរ គឺបន្ដ​ស្ដាប់ព័ត៌មាន​តាម​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឱ្យបាន​ជាប្រចាំ។
  • សូម​ទទួលទាន​ចំណី​អាហារ និងទឹក​ដែលស្អាត​មាន​អនាម័យ គ្មាន​ជាតិពុល គ្មាន​មេរោគ តាមវិធី​ចម្អិន និង​ដាក់ ហាលថ្ងៃ​ដើម្បី​សម្លាប់​មេរោគ។
រូបភាពទស្សនាវដ្តីសុខភាពយើង
ប្រការ​ត្រូវធ្វើ​ក្រោយពេល​មានគ្រោះ​ទឹកជំនន់
  • សូម​រួសរាន់​ទៅចុះ​ឈ្មោះក្នុង​បញ្ជីអ្នក​រងគ្រោះ​ដោយសារ​ទឹកជំនន់​នៅតាម ​ភូមិសង្កាត់​ដែល​ស្នាក់នៅ ដើម្បី​ទទួលបាន​ជំនួយ​សង្គ្រោះ ប្រសិន​បើមាន ឬក៏​ដើម្បី​ទទួល​ព័ត៌មាន​នានា។
  • សូម​តាមដាន​ព័ត៌មាន សេចក្ដី​ណែនាំ និង​អនុសាសន៍​របស់​សាលាឃុំ​ស្រុក និង​ក្រសួង​ពាក់ព័ន្ធ​នឹងការ​សង្គ្រោះ​អ្នក​រងគ្រោះ ដោយសារ​ទឹកជំនន់។
  • ពេលទឹក​ស្រកសូមវិល​ទៅរក​លំនៅដ្ឋាន​វិញដោយ​ប្រុងប្រយ័ត្ន ករណី​ចាំបាច់​ត្រូវស្នើ​សុំការ​ផ្ដល់​យោបល់ ឬ​ប្រឹក្សា​អំពី អ្នក​ជំនាញ​នានា។
  • សូម​បន្ដស្ដាប់​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឱ្យបាន​ជាប្រចាំ​នៅប៉ុន្មាន​ ថ្ងៃក្រោយ​ពីជួប​គ្រោះទឹកជំនន់ ប្រយោជន៍​ទទួលបាន​ព័ត៌មាន​ដំបូន្មាន និង​ចំណេះដឹង​នានា​(ការថែទាំ​សុខភាព សន្ដិសុខ សុវត្ថិភាព។ល។)
  • សូម​បោះបង់​ចោលនូវ​ចំណី​អាហារ​ដែល​នៅសេសសល់​ក្នុងផ្ទះ ដែលប៉ះ​ជាមួយ​ទឹកជំនន់ ទោះបីជា​នៅល្អ​ក្ដី ខូចក្ដី បើ​លោកអ្នក​ទទួលទាន​អាចឆ្លង​មេរោគ នាំឱ្យ​បង្កជម្ងឺ​តម្កាត់​នានា។
  • សូម​ប្រយ័ត្ន​ប្រយែង​ក្នុងការ​ទទួលទាន​ទឹក ដែលសម្បូរ​ទៅដោយ​មេរោគ​នានា ដូចជា​គ្រុន​ពោះវៀន អាសន្ន​រោគ ព្រូន ។ល។ និងអាច​មានសារធាតុ​ពុល​ផ្សេងៗ​ទៀត។
  • សូម​ធ្វើការ​សម្អាត​លំនៅដ្ឋាន​ឱ្យល្អ​មុនពេល​ចូលស្នាក់​នៅដោយ​ ការសម្លាប់​មេរោគ ដាក់​ថ្នាំសម្លាប់​ដង្កូវទឹក ថ្នាំសម្លាប់​សត្វ ល្អិត ឬ​ថ្នាំលាង​សម្អាត​មេរោគ ទៅតាម​អនុសាសន៍​និង​គោលការណ៍​នៃការធ្វើ​អនាម័យ។
បណ្ដាំ​ផ្ដាំផ្ញើ ៖ សង្ឃឹមថា​អត្ថបទ​មួយនេះ​ជាចំណងដៃ​សម្រាប់​ប្រជាពលរដ្ឋ និងសង្គម​ជាតិខ្មែរ​ទាំងមូល​ក្នុងការ​អនុវត្ដ និង​គ្រាន់ ជាគំនិត​ថែទាំ​សុខភាព និង​ការពារ​សុវត្ថិភាព​របស់​ខ្លួន និង​អ្នក​រងគ្រោះ។ សូមឱ្យ​ប្រទេសជាតិខ្មែរ​ទាំងមូល​គេចផុត​ពីគ្រោះទឹក​ជំនន់ និង​ទទួលបាន​សេចក្ដីសុខ​ចម្រុង​ចម្រើន​រៀងតទៅ។ ហើយសូម​ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ​ព្យាយាម​ថែទាំ​សុខភាព និង​សុវត្ថិភាព​របស់ខ្លួន ចៀសវាង​ជម្ងឺ​តម្កាត់ និងការ​លង់ទឹក​ដែលឈាន​ដល់ការ​បាត់បង់​ជីវិត។

វិធី​ជ្រើសរើស​សម្ភារៈ​ផ្ទះបាយ

ការ​ជ្រើសរើស​សម្ភារៈ​ប្រើប្រាស់​ នៅក្នុង​ផ្ទះបាយ​ជារឿង​មួយដ៏​សំខាន់​សម្រាប់​ចុងភៅឬ​មេផ្ទះ​គ្រប់រូប។ ព្រោះ​សម្ភារៈ​ប្រើប្រាស់​នៅក្នុង​ផ្ទះបាយ​មានសារៈ​ប្រយោជន៍​ណាស់​សម្រាប់​ គេហដ្ឋាន​នីមួយៗ​ដែល​មិនអាច​ខ្វះបាន។ សម្ភារៈ​ប្រើប្រាស់​នៅក្នុង​ផ្ទះបាយ​ក៏ជា​ផ្នែកដ៏​ធំមួយ​សម្រាប់​សោភ័ណភាព​ នៃគេហដ្ឋាន រីឯការ​ជ្រើសរើស​ក៏មិនមែន​ជារឿង​ដែល​លំបាក​នោះទេ។រូបភាពទស្សនាវដ្តីសុខភាពយើង
ទស្សនាវដ្ដី សុខភាព​យើង ជួប​ជាមួយ​លោកស្រី សាពណ៌ នាយិកា​សាលា​បង្រៀន​កែសម្ផស្ស និង​ជំនាញ​រៀបចំ​គេហដ្ឋាន នឹង​ពន្យល់​ពីវិធី​ជ្រើសរើស​សម្ភារៈ​ប្រើប្រាស់​នៅក្នុង​ផ្ទះបាយ។
វិធី​ជ្រើសរើស​សម្ភារៈ​ប្រើប្រាស់​នៅក្នុង​ផ្ទះបាយ
ជាធម្មតា​នៅក្នុង​ផ្ទះបាយ​ត្រូវតែ​មាន​សម្ភារៈ​ប្រើប្រាស់​គ្រប់គ្រាន់​ទាំងអស់ មិនថា​ផ្ទះតូច​ឬក៏ផ្ទះធំ​នោះទេ ដែល​រួមមាន ៖
  • កែវ ៖ មានកែវ​គ្រប់​ប្រភេទ ដូចជា​កែវស្រា​ទៅតាម​ប្រភេទ​ស្រា កែវ​ទទួលទាន​ទឹក​សម្រាប់មនុស្ស​ធំ កូន​ក្មេង និង​កែវ សម្រាប់​ដាក់​ទឹក​ទទួល​ភ្ញៀវ។
  • ចាន ៖ មាន​ចានដាក់​បាយ ចាន​ស៊ុប ចាន​សម្រាប់​ដាក់ម្ហូប ចានដាក់​បង្អែម និង​ចានផ្សេងៗ​ជាច្រើន។
  • ស្លាប​ព្រា ៖ មាន​ស្លាបព្រា​បង្អែម ស្លាប​ព្រាបាយ មាន​សម វែក​សម្ល វែក​ឆា វែក​បាយ វែក​ស៊ុប​ជាដើម។
  • ឆ្នាំង ៖ មានឆ្នាំង​ដាំបាយ​តូច ឬ​ធំ ទៅតាម​ចំនួន​មនុស្ស។ ឆ្នាំង​សម្លតូច​ធំទៅតាម​ប្រភេទ​ឆ្នាំង ឆ្នាំង​ស៊ុប ឆ្នាំង​សម្រាប់ ធ្វើ​បង្អែម ខ្ទះ​សម្រាប់​ចៀនឆា​មានខ្ទះ​តូច​ខ្ទះធំ។
  • កាំបិត ៖ មាន​កាំបិត​តូចធំ កាំបិត​សម្រាប់​ធ្វើត្រី កាំបិត​ចិតបន្លែ កាំបិត​ចិតផ្លែ​ឈើ កាំបិត​ហាន់សាច់ជ្រូក​សាច់ត្រី មាន​ជ្រញ់​សម្រាប់​ធ្វើត្រី ហាន់​សាច់ កាត់​បន្លែ មាន​ទៅតាម​ប្រភេទ​ជ្រញ់នីមួយៗ ត្បាល់​តូចធំ។
  • កញ្ច្រែង ៖ មាន​កញ្ច្រែង​ដាក់​សាច់ត្រី សាច់ជ្រូក សម្រាប់​ដាក់បន្លែ ដាក់​ផ្លែឈើ​ប្រើ​ទៅតាម​ទំហំ​របស់​កញ្ច្រែង។
  • ទូ ៖ ទូទឹកកក ទូ​ដាក់ចាន​ឆ្នាំង ដាក់​កញ្ច្រែង ដាក់​គ្រឿងផ្សំ និង​ទូដាក់​កែវ​ជាដើម។
  • ចង្ក្រាន ៖ មាន​ចង្ក្រាន​អគ្គិសនី ចង្ក្រាន​ធ្យូង ចង្ក្រាន​អាំងសាច់​ជាដើម។
រូបភាពទស្សនាវដ្តីសុខភាពយើង
វិធី​រៀបចំ​សម្ភារៈ​ប្រើប្រាស់​ក្នុង​ផ្ទះបាយ
ដើម្បី​ឱ្យសម្ភារៈ​ប្រើប្រាស់​ក្នុងផ្ទះបាយ​មាន​របៀប ងាយស្រួល​នៅក្នុង​ការ​ស្វែងរក​នៅពេល​ដែល​ត្រូវការ​យកមក​ប្រើប្រាស់ លោកអ្នក​ត្រូវតែ​មានការ​រៀបចំ​ទុកដាក់​ឱ្យបាន​ត្រឹមត្រូវ​ទៅតាម​ទំហំ និង​ទីកន្លែង​ផ្ទះបាយ​របស់​លោកអ្នក។
  • ផ្ទះ​វីឡា ៖ ជាទូទៅ​ផ្ទះវីឡា​គឺមាន​ផ្ទះបាយ​ធំ​ទូលាយ​ដោយ​មាន​ជាថ្នាក់ និង​កន្លែង​ដាក់​របស់របរ​បានច្រើន។ ចាន​ឆ្នាំង ត្រូវ​រៀបចំ​ទៅតាម​លេខរៀង ដូចជា​ចាន​សម្ល ចាន​បាយ ស្លាប​ព្រា សម កាំបិត ចង្កឹះដាក់​ទៅតាម​លេខរៀង​របស់វា​ឱ្យស្អាត។ ការ​រៀបចំ​កែវទឹក​កែវស្រា​ដាក់​ជាជួរមួយៗ​ទៅតាម​លេខរៀង ដាក់​ដោយឡែក​ពីគ្នា។ ចំណែកឯ​គ្រឿងផ្សំ​ត្រូវតែ​រៀប​ទៅតាម​លំដាប់ របស់​គ្រឿងផ្សំ ហើយ​ចំពោះ​គ្រឿងផ្សំ​ត្រូវតែ​ដាក់​នៅជិត​ចង្ក្រាន​ជានិច្ច ព្រោះ​ធ្វើឱ្យ​មាន​ភាព​ងាយស្រួល​នៅក្នុង​ពេលចម្អិន​ម្ហូប។
  • ផ្ទះ​ល្វែង ៖ ជាទូទៅ​សម្រាប់ផ្ទះ​ល្វែង​មិនសូវ​ជាមាន​កន្លែង​ធំទូលាយ​ប៉ុន្មាន​នោះទេ ដូចនេះនៅពេល​ដែលទិញ​របស់​របរ ត្រូវមើល​ថា តើមាន​កន្លែង​សម្រាប់​ដាក់​គ្រប់គ្រាន់​ដែរឬ​ទេ។ ហើយ​ទូផ្ទះល្វែង​មិនត្រូវ​ទិញ​សម្ភារៈ​ធំពេក​នោះទេ។ ត្រូវ​រៀបចំ​ចានធំ ហើយ​ធ្ងន់​មិនត្រូវ​ដាក់​នៅលើ​ធ្នើរខ្ពស់​ពេកនោះ​ទេ ព្រោះ​ធ្ងន់យូរៗ​អាចធ្លាក់​បាក់បែក ដូចនេះ​ត្រូវដាក់​នៅកន្លែង​ណាដែល​អាច​ទទួល​របស់​ធ្ងន់បាន ដូចជា​នៅថ្នាក់​ខាង​ក្រោមៗ។ ការ​រៀបចំ​ផ្ទះល្វែង​ត្រូវ​រៀបចំ​ទៅតាម​លំដាប់ ដូចជា​ទូដាក់​សម្ភារៈ ទូទឹកកក ទូ​ដាក់ចាន ឆ្នាំង​ជាដើម។ ចំណែក​ឯគ្រឿង​ផ្សំ​ត្រូវរៀប​ចំដាក់​តាម​លំដាប់​ហើយ​ត្រូវដាក់​ដោយ​ឡែក ហើយ​នៅជិត​ចង្ក្រាន ចំពោះ​កែវ​ត្រូវដាក់​ក្នុង ទូ​ឬដាក់​លើតុ​ដាច់​ដោយឡែក​ពីគេ។
  • ផ្ទះ​ឈើ ៖ សម្រាប់​ផ្ទះឈើ​តូចត្រូវ​វ៉ៃដែក​គោល​សម្រាប់​ព្យួរ​ឆ្នាំងព្យួរ​របស់​របរ​ ផ្សេងៗ ទៅតាម​លេខ​រៀង ត្រូវ​រៀបចំ​ផ្ទះបាយ​ឱ្យដាច់​ដោយឡែក​ពីផ្ទះ​លោកអ្នក​រស់នៅ ហើយ​ចំពោះ​ការរៀបចំ​ក៏មិន​ខុសពី​ផ្ទះធំ​ប៉ុន្មាន​នោះ​ទេ គឺ​ត្រូវមាន​ទូធំ​ល្មម​ជាថ្នាក់ៗ ដោយ​ថ្នាក់​ទីមួយ​សម្រាប់ដាក់​កែវ ថ្នាក់​ទីពីរ​សម្រាប់​ដាក់ចាន មាន​ចានបាយ ចាន​សម្ល ចាន​ស៊ុប និង​កូនចាន​ចង្កឹះ​ជាដើម។ ចំណែក​ឯជាន់ទីបី​ត្រូវដាក់​កញ្ច្រែង​តូចធំ​ទៅតាម​លំដាប់ និង​ជាន់ទីបួន​ទុក​សម្រាប់​ដាក់ឆ្នាំង​តូចឆ្នាំង​ធំទៅតាម​លំដាប់ រីឯ​ចង្ក្រាន​មិនត្រូវ​ដាក់​ជិតជញ្ជាំង​ពេកនោះ​ទេ។ ចំណែក​ឯគ្រឿងផ្សំ​វិញត្រូវ​ដាក់​នៅជិត​កន្លែង​ធ្វើម្ហូប ដើម្បី​ឱ្យ​ងាយស្រួល​នៅក្នុង​ការ​យកមក​ប្រើប្រាស់។ រីឯ​ផ្ទះឈើ​ដែលធ្វើ​ដូចជា​លក្ខណៈ​ផ្ទះបុរាណ​លាយ​សម័យ​ហើយ​ធំទូលាយ ត្រូវ​រៀបធំ​ដូចជា​ផ្ទះវីឡា​ដែរ។
រូបភាពទស្សនាវដ្តីសុខភាពយើង
 សារៈ​ប្រយោជន៍​នៃការ​ជ្រើសរើស​សម្ភារៈ​ផ្ទះបាយ
លោកអ្នក​ត្រូវ​រៀបចំ​ទុកដាក់​សម្ភារៈ​ប្រើប្រាស់​នៅក្នុង​ផ្ទះបាយ​ បានស្អាត​ល្អ ហើយ​មាន​របៀប​រៀបរយ​ល្អ គឺអាច​ធ្វើឱ្យ​ផ្ទះស្អាត មាន​អនាម័យ ធ្វើឱ្យ​មាន​អារម្មណ៍​ចង់​រស់នៅ អាចធ្វើ​ឱ្យមាន​សុខភាព​ល្អ គ្រួសារ​មាន​សុភមង្គល និងអាច​ចៀសផុត​ពីការ​កើតជម្ងឺ​ផ្សេងៗ​បាន​ថែមទៀត​ផង។
ដំបូន្នាន​អ្នក​ជំនាញ
ដើម្បី​ឱ្យ​សុខភាព​ល្អ និង​ផ្ទះស្អាត​រួមទាំង​ចង់ឱ្យ​គ្រួសារ​មាន​សុភមង្គល​នោះ លោកអ្នក​ត្រូវតែចេះ​រៀបចំ​ទុកដាក់​ផ្ទះ​សម្បែង​ឱ្យបាន​ស្អាតល្អ ជាពិសេស​ផ្ទះបាយ​ឬក៏​បន្ទប់ទឹក​ត្រូវតែ​មានក្លិន​ក្រអូប​ជានិច្ច។ បើសិនជា​លោកអ្នក​មានការ​មមាញឹក និង​ការងារ​ច្រើន នៅពេល​ដែល​ទំនេរ​ពីការងារ​លោកអ្នក​គួរតែ​ឆ្លៀតពេល​ពី២០​ទៅ៣០​នាទី ដើម្បី​រៀបចំ​ផ្ទះ​លោកអ្នក​ឱ្យស្អាត។

និស្ស័យ​ពី​កំណើត

ជាធម្មជាតិ​បុគ្គល​គ្រប់រូប​តែងតែ​ ទទួលបាន​លក្ខណៈ​សម្បត្ដិ​ផ្សេងៗ​គ្នា ទាំង​សរីរាង្គ​កាយ និង​ទំនោរ​ផ្លូវចិត្ដ។ និស្ស័យ ជាពាក្យ​មួយម៉ាត់​ដែល​ប្រជាពលរដ្ឋ​យើង​និយាយ​ជា​ញឹកញាប់ ដើម្បី​សម្គាល់​ទៅលើ​ការបាន​ជួប​ប្រាស្រ័យ​ទាក់ទង​គ្នា បាន​រួមរស់​ជាមួយ​គ្នា ធ្វើអ្វីៗ​ចុះសម្រុង​គ្នា​ជាដើម។ ចុះអ្នក​ចិត្ដវិទូ លោក​បកស្រាយ​យ៉ាង​ដូចម្ដេច​ដែរអំពី​និស្ស័យ។ ហើយ​និស្ស័យ​កើតមាន​លើ​មនុស្សពីពេល​ណា និង​តាមរយៈ​អ្វី? 
រូបភាពតស្សនាវដ្ដីសុខភាពយើង
ឆ្លើយតប​នឹង​សំណួរ​ខាងលើ​លោក​សាស្ដ្រាចារ្យ ផាន់ ចាន់ពៅ ឯកទេស​ចិត្ដវិទ្យា​នៃសាកល​វិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទ​ភ្នំពេញ នឹង​បកស្រាយ​អំពី​និស្ស័យ​ជូន​ប្រិយ​​​​​មិត្ដ​អ្នកអាន​ក្នុង​ទស្សនាវដ្ដី សុខភាពយើង។
អ្វីជា​និស្ស័យ?
និស្ស័យ​ជាឫកពា​ដែលមាន​លក្ខណៈ​ខុសគ្នា​ពី​អត្ដចរិត ដែលអាច​ទទួលបាន​ពីឥទ្ធិពល​នៃការ​អប់រំ​របស់​គ្រួសារ មិត្ដភក្ដិ មជ្ឈដ្ឋាន​ជុំវិញ សាលារៀន និង​សង្គម​នៅពេល​ដែល​បុគ្គលនោះ​ដឹងក្ដី ឬធំ​ពេញវ័យ។ ឥទ្ធិពល​នេះអាច​ឱ្យគេ​ក្លាយជា​មនុស្ស​ស្លូតបូត រម្យទម សុភាព​រាបសារ ឬ​កោងកាច ព្រហើន​ច្រឡើស​បើស ខ្ជិលច្រអូស​ជាដើម។ អត្ដចរិត​កើតឡើង​លើមនុស្ស​ក្រោយ​និស្ស័យ​មួយ​ជំហាន ដែល​អត្ដចរិត​នោះគេ​អាចធ្វើ​ការ​កែប្រែ​បានតាម​របត់នៃ​ការ​រស់នៅ​ក្នុង​ មជ្ឈដ្ឋាន។ និស្ស័យ​មានការ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​មូលដ្ឋាន​សរីរ បេះដូង ទឹកប្រមាត់ អ័រម៉ូន​ជាដើម។ ឧទាហរណ៍​បុគ្គល​មាន​ឫកពា​ឆេវឆាវ ឆាប់ខឹង​ច្រឡោត ស្រគត់​ស្រគំ ស្ងប់​ស្ងៀម ប្រុសតែ​មាន​សារជាតិ​ដូចស្រី ឬស្រី​តែមាន​សារជាតិ​ដូចជា​ប្រុស ស្ទក់ៗ​ទុយមុយ មាន​សភាព​ស្រស់ស្រាយ ញញឹម​ប្រិមប្រិយ​ជាប់​ជានិច្ច​ជាដើម។
លោកប៉ាវ លូវ អ្នក​ប្រាជ្ញ​ផ្នែកចិត្ដ​វិទ្យា​បាន​រកឃើញ​និស្ស័យ​របស់​មនុស្ស​មាន៤​គឺ
  • មនុស្សចិត្ដ​នឹងនរ គឺគេ​មិនងាយ​ផ្លាស់ប្ដូរ​ការគិត មិនងាយ​ជឿជាក់​តាម​អ្នកដទៃ
  • មនុស្ស​ឆេវឆាវ គឺជា​បុគ្គល​ដែលឆាប់​ខឹង ឆាប់បាត់ ខ្វះ​ហេតុផល
  • មនុស្ស​មានការ​សម្រេច​ចិត្ដខ្ពស់ គឺជា​មនុស្ស​មាន​ឧត្ដមគតិ មានការ​គិត​ល្អិតល្អន់ មាន​ហេតុផល​មុន​សម្រេច​ចិត្ដ
  • មនុស្ស​ទុក្ខ​ក្រៀមក្រំ ជាមនុស្ស​ដែលមាន​ភាព​ខ្វាយខ្វល់​ច្រើន រស់នៅ​ដាច់ឆ្ងាយ​ពីអ្នកដទៃ។

  • រូបភាពតស្សនាវដ្ដីសុខភាពយើង
    និស្ស័យ​កើតឡើង​ពេលណា ដោយ​សារអ្វី? ជាការ​ពិតណាស់ និស្ស័យ​របស់​មនុស្ស​គេអាច​បណ្ដុះបាន​ចាប់ពី​ពេល​តាំងគក៌​រហូតក្មេង​ ចាប់ផ្ដើម​ដឹងក្ដី ទាំងខាង​ផ្លូវចិត្ដ ឫកពា ចំណង់​ចំណូល​ចិត្ដ​ជាដើម។ មាតាបិតា​ត្រូវត្រៀម​លក្ខណៈជាស្រេច​នូវកត្ដា​ផ្លូវចិត្ដ សេដ្ឋកិច្ច លំនៅ​ដ្ឋាន និង​សង្គម ដែលអាច​ជះឥទ្ធិពល​ដល់កូន​ក្នុងផ្ទៃ និងកូន​ដែល​កំពុង​ចាប់ផ្ដើម​វិវត្ដន៍​ផ្នែក​ស្មារតី។
    1. កត្ដា​ផ្លូវចិត្ដ ៖ ឪពុកម្ដាយ​ជាមនុស្ស​សំខាន់​ក្នុងការ​តម្រង់​និស្ស័យ​កូន(តាមរយៈ​អារម្មណ៍​ របស់​ម្ដាយ)។ មិនឈ្លោះ​គ្នា ឬគ្មាន​ភាពល្អក់​កករ បង្កភាព​ស្និទ្ធស្នាល និងការ​ថ្នាក់ថ្នម​ផ្លូវកាយ​ផ្លូវចិត្ដ និយាយ​រឿង​សប្បាយៗ ផ្ដល់​នូវភាព​កក់ក្ដៅ​រីករាយ​ឱ្យបាន​ច្រើនតាម​ដែលអាច​ធ្វើបាន។ ប្ដី​ត្រូវរក​សៀវភៅ​ផ្សេងៗ​ដូចជា​រឿង​និទាន​កុមារ ទស្សនាវដ្ដី ឬ​អត្ថបទ​អប់រំ​ល្អៗ សម្រាប់​ភរិយា​អាន ឬ​អានឱ្យ​ភរិយា និង​កូនស្ដាប់​ជារៀងរាល់​ថ្ងៃ។ លើសពី​នេះ​មាតា​គួរមើល​ទូរទស្សន៍ ឬវីដេអូ​ដែល​ផ្ដោត​សំខាន់​ទៅលើ​វីរភាព​អង់អាច ក្លាហាន​មាន​ឧត្ដមគតិ។ ទាំងនេះ​កូនអាច​មាន​សតិក្លាហាន មិន​កោងកាច មាន​ហេតុផល ឆ្លាតវៃ ឆាប់ចេះ​និយាយ កាយ​សម្បទា​រឹងប៉ឹង មាន​ទំនាក់ទំនង​ល្អរវាង​អន្ដរបុគ្គល​ជាដើម។
    2. កត្ដា​សេដ្ឋកិច្ច ៖ សំខាន់​ណាស់​សម្រាប់​ការ​ទ្រទ្រង់​ជីវភាព​គ្រួសារ​ពេលដែល​ស្ដ្រី​ពពោះ និង​ក្រោយពេល​សម្រាល។ ការ​បំប៉ន​សុខភាព​មាតា និង​ទារក ថវិកា​ត្រៀម​ត្រូវមាន​ជា​ចាំបាច់។ ត្រូវគិត​ពីរបប​អាហារ​ឱ្យបាន​គ្រប់គ្រាន់ និង​កម្រិត​ប្រភេទ​អាហារ ដែលគួរ​បរិភោគ។ លើសពី​នេះចំពោះ​ការ​ប្រើប្រាស់​ថ្នាំ​ក៏ជា​កត្ដា​សំខាន់ ព្រោះ​អាច​ជះឥទ្ធិពល​យ៉ាងខ្លាំង​ដល់​សុខភាព​ទារក​ក្នុងផ្ទៃ (ករណី​មិនទាន់​សម្រាល)។ របប​អាហារ និង​ការប្រើ​ឱសថ គួរ​ប្រឹក្សា​ជាមួយ​គ្រូពេទ្យ​ឱ្យបាន​ទៀងទាត់ ដើម្បី​តាមដាន​សុខភាព។
    3. ពាក់ព័ន្ធ​លំនៅ​ដ្ឋាន ៖ លំនៅ​ដ្ឋាន​គួរ​សម្អាត​ឱ្យបាន​ស្អាត ប្រកប​ដោយ​ផាសុកភាព ពិសេស​ត្រូវចាប់​អារម្មណ៍​ចំពោះ​បន្ទប់ដេក​គួរបិទ​រូបក្មេង​ស្អាតៗ បន្ទប់គួរ​លាបពណ៌​ពងមាន់ ពណ៌​ផ្ទៃមេឃ​ស្រាល ឬពណ៌​ស៊ីជម្ពូ​ជាដើម។ ទាំងនេះ​គឺ​រួមចំណែក​ឱ្យម្ដាយ​មាន​អារម្មណ៍​ល្អស្រស់​ថ្លា។
    4. កត្ដា​សង្គម ៖ ក្មេង​ទើបនឹង​កើត និង​មិនទាន់​ដឹងក្ដី ពុំទាន់​ឆ្លងផុត​ដំណាក់​កាលនៃ​ការពត់​និស្ស័យ​ទេ។ ដូច្នេះ​កត្ដា​ជុំ​វិញ ដែល​ក្មេងបាន​ជួប បានឮ បានឃើញ​នូវ​ឥរិយាបថ រឿង​ភាពយន្ដ សកម្មភាព​ទាំងឡាយ​របស់​មនុស្ស​ក្នុង​សង្គម។ ក្នុងនោះ​រួមទាំង​ឪពុកម្ដាយ ញាតិ​សន្ដាន និង​អ្នកដទៃ ពិសេស​អ្វីដែល​នៅក្បែរ និង​ដក់ជាប់​ក្នុង​អារម្មណ៍ ជា​ចំណែក​មួយនៃ​ការបណ្ដុះ​និស្ស័យ​របស់ក្មេង។
    ប្រការ​ចាំបាច់​គួរ​ចៀសវាង
    ថ្វីត្បិត​កូនក្នុង​ផ្ទៃ​ពុំទាន់​ឃើញ​ពន្លឺថ្ងៃ ក្មេង​ទើបកើត​ពុំអាច​ហាស្ដី ឬ​ពុំអាច​វិភាគ​អ្វីបាន ប៉ុន្ដែ​ទារក​ឬក្មេង​អាច​ទទួល​ឥទ្ធិពល គ្រប់យ៉ាង​ដែលម្ដាយ​បានជួប ឬវា​ផ្ទាល់បាន​ប្រទះ។ ដូច្នេះ​ព្រឹត្ដិការណ៍​ខ្លះដែល​មិនគួរ​ភព​ប្រសព្វ គឺ​ជម្លោះ​ផ្សេងៗ មិនគួរ​ទៅ​សួរសុខ​ទុក្ខ ឬទៅ​ទីកន្លែង​មានអ្នក​ជម្ងឺ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដែលអាច​ប៉ះពាល់​អារម្មណ៍ មិន​គប្បី​មើល​ហេតុការណ៍​រន្ធត់ ដូចជា​គ្រោះថ្នាក់​ចរាចរណ៍​ធ្ងន់ធ្ងរ​ជាដើម ។ មិនគួរ​មើល​ទូរទស្សន៍ ឬ​វីដេអូ​ប្រភេទ​រឿងខ្មោច រឿងធ្វើ​ទារុណកម្ម រឿងកាច​សាហាវ មានកាត់​ក្បាល ខ្វេះភ្នែក ឬរឿង ដែល​បង្ហាញពី​ការធ្វើ​ទុក្ខបុក​ម្នេញ​ពោរពេញ​ដោយការ​ឈឺចាប់ និង​ទុក្ខសោក​សៅ​នោះទេ។
    ដំបូន្មាន​អ្នកផ្ដល់​ប្រឹក្សា
    គូស្វាមី​ភរិយា​គ្រប់គ្នា​តែងតែ​ប្រាថ្នា​មានបុត្រ​ដែល​ឆ្លាតវៃ មាន​សុខភាពល្អ​ទាំងកាយ​ទាំងចិត្ដ ស្លូតបូត ស្របតាម​គន្លង​ធម៌។ ប៉ុន្ដែ​ឪពុកម្ដ្កាយ​ស្ទើរមួយ​រយភាគ​រយ​មិនសូវ​យកចិត្ដ​ទុកដាក់ ឬ​គិតគូរ​លើការ​អប់រំ​តាំងពី​ក្នុងផ្ទៃ​នោះទេ។ លុះកូន​កើតមក​ធំដឹងក្ដី​មិនឆ្លាត មិនស្ដាប់​ការ​ទូន្មាន ទើបមាន​វិប្បដិសារី។ ដូច្នេះ​អាណាព្យាបាល​គ្រប់គ្នា​ត្រូវតែ​យកចិត្ដ​ទុកដាក់ ជាពិសេស​ចំពោះ​ទារក​តាំងពី​ក្នុង ឧទរ​រហូត​ពេញវ័យ ទើបការ​បណ្ដុះ​ពូជ​ធនធាន​មនុស្សម្នាក់​មាន​សុពលភាព​ស្របតាម​ក្ដីប្រាថ្នា។

    វិធី​លម្ហែ​អារម្មណ៍

    លោកអ្នក​ដែលមាន​បញ្ហា​ផ្លូវចិត្ដ​តែងតែ ​មាន​អារម្មណ៍​តានតឹង និង​មិនមាន​ភាព​សប្បាយ​រីករាយ​ដូច​លោកអ្នក​ដែលមាន​អារម្មណ៍​ស្រស់ថ្លា និង​រីករាយ​គ្រប់​ពេលវេលា​នោះទេ។ នេះ​គឺជាបញ្ហា​ចោទ​យ៉ាង​សំខាន់​ដែល​លោកអ្នក​មួយចំនួន​នោះ​មិនទាន់​បាន​ ជ្រាបច្បាស់​ពីវិធី​សាស្ដ្រ​អ្វីខ្លះ ដើម្បី​ឱ្យខ្លួន​ចៀសផុត​ពីបញ្ហា​ផ្លូវចិត្ដ​ទាំងនោះ។រូបភាពទស្សនាវដ្ដីសុខភាពយើង
    នៅពេល​នេះ ប្រិយមិត្ដ​នឹងបាន​ជ្រាប​ពីវិធី​លម្ហែ​អារម្មណ៍​ដើម្បី​បំបាត់​បញ្ហា​ ផ្លូវចិត្ដ ដែល​លោក​វេជ្ជបណ្ឌិត យឹម សុបុត្រា អ្នក​ឯកទេស​វិកលវិទ្យា​នៃគ្លីនិក​សាន់រ៉ាយ អត្ថា​ធិប្បាយ​នៅលើទំព័រ​ទស្សនាវដ្ដី សុខភាពយើង។
    ការ​ថែទាំ​សុខភាព​ផ្លូវចិត្ដ​ជាបញ្ហា​សំខាន់
    វិបត្ដិ​ផ្លូវចិត្ដ​នឹង​បណ្ដាល​ឱ្យ​លោកអ្នក​មាន​អារម្មណ៍​ស្មុគស្មាញ តានតឹង ស្ដ្រេស ពិបាក​ដោះស្រាយ ធុញថប់ និង​គិតច្រើន​ទៅលើ​រឿង​ការងារ​ក៏ដូចជា​រឿង​ក្រុមគ្រួសារ។ លោកអ្នក​ដែលមាន​បញ្ហា​ផ្លូវចិត្ដ​ត្រូវធ្វើ​យ៉ាងណា​ថែទាំ​សុខភាព​ផ្លូវចិត្ដ និង​អារម្មណ៍​របស់​ខ្លួនឯង​ឱ្យបាន​ស្បើយ ដើម្បី​បញ្ចៀស​ពីវិបត្ដិ​ផ្លូវចិត្ដ​ទាំងឡាយ។ ការ​ថែទាំ​សុខភាព​ផ្លូវចិត្ដ​ជាបញ្ហា​ដែល​សំខាន់​សម្រាប់​លោកអ្នក ហើយ​លោកអ្នក​ត្រូវដឹង និង​បាន​ស្វែងយល់​ពីការ​ថែទាំ​សុខភាព​ផ្លូវចិត្ដដោយ​ខ្លួនឯង​ទើប​អាច​ចៀសផុត ​ពីបញ្ហា​នេះបាន។ ខាងក្រោម​នេះជា​ប្រការ​ដែល​លោកអ្នក​គប្បី​ប្រតិបត្ដិ និង​មិនគួរ​ប្រតិបត្ដិ ៖
    • ប្រការ​មិនគួរ​ធ្វើ ៖ គ្រប់ប្រភេទ​នៃជម្ងឺ​ផ្លូវចិត្ដ​ទាំងអស់​ផ្ដើមចេញ​ជាអាការ ដូចជា​បណ្ដាល​ឱ្យលោកអ្នក​ឈឺក្បាល គេង មិនលក់ និង​គិតទៅ​លើបញ្ហា​ស្មុគស្មាញ​ច្រើន​ជាដើម។ ដូចនេះ​ប្រការ​ដែល​លោកអ្នក​មិនគួរ​ប្រតិបត្ដិ គឺការ​ប្រើប្រាស់​ថ្នាំ​ងងុយ​គេង​ផ្ដេសផ្ដាស ព្រោះ​ថ្នាំ​ងងុយគេង​ដែល​ប្រើប្រាស់​ដោយ​មិនមាន​វេជ្ជបញ្ជា​ត្រឹមត្រូវ​អាច​ បណ្ដាល​ឱ្យ​ញៀន និង​បង្កឱ្យ​មាន​បញ្ហាសុខភាព​ថែមទៀត​ផង។ មួយ​វិញទៀត​លោកអ្នក​មួយចំនួន​នៅពេល​ដែលមាន​វិបត្ដិ​ដំណេក​ក៏ទទួលទាន​សុរា​ បន្ដិចបន្ដួច ដើម្បី​ឱ្យ​គេងលក់ ហើយ​មួយចំនួន​ទៀត​ពិបាកចិត្ដ​ខ្លាំង ពិបាក​ដោះស្រាយ​បញ្ហាក៏​សម្រេចចិត្ដ​ប្រើប្រាស់​ថ្នាំញៀន ដើម្បី​ភាព​សប្បាយ និង​បំបាត់​អារម្មណ៍​តានតឹង។ រីឯ​លោកអ្នក​មួយចំនួន​ទៀត​នោះ​ឈានទៅ​រកការ​លេងល្បែង ប្រព្រឹត្ដ​អំពើ​ពាលា ប៉ោឡែ ដោយសារ​ការ​ពិបាកចិត្ដ និង​ធុញថប់​ទៀតផង។ ប្រការ​ទាំងនេះ​សុទ្ធតែ​ជាប្រការ​គួរ​ចៀសវាង​ចំពោះ​លោកអ្នក​ដែលមាន​បញ្ហា​ ផ្លូវចិត្ដ ព្រោះ​វាអាច​ជាដើម​ហេតុ​កាន់តែ​ធ្វើឱ្យ​សុខភាព​របស់លោកអ្នក​មាន​បញ្ហា​ទាំង​ ផ្លូវកាយ និង​ផ្លូវចិត្ដ។
    • ប្រការ​គួរធ្វើ ៖ នេះជា​ប្រការ​សំខាន់​សម្រាប់​លោកអ្នក​ដែលមាន​បញ្ហា​ផ្លូវចិត្ដ​គួរ​ ប្រតិបត្ដិ​ក្នុងការ​ដោះស្រាយ​នូវ​អារម្មណ៍ តានតឹង ភាព​ស្មុគស្មាញ និង​បញ្ហា​ពិបាក​ដោះស្រាយ។ លោកអ្នក​ត្រូវ​ប្រើប្រាស់​ពេលវេលា​ឱ្យបាន​សមស្រប និង​គ្រប់គ្រាន់ ទាំងក្នុង​នាម​ជានិស្សិត ជាមន្ដ្រី​រាជការ ជា​អ្នកជំនួញ ឬ​ជាអ្នក​ការិយាល័យ ដើម្បី​ផ្ដល់​ចំណី​អាហារ​ផ្នែក​សុខភាព​ផ្លូវចិត្ដ​ឱ្យបាន​ត្រឹមត្រូវ និង​មានភាព​រឹងមាំ។ សូម​លោកអ្នក​កុំ​ប្រើប្រាស់​ពេលវេលា​នោះ​ដោយដាក់​សម្ពាធ​ទៅលើ​ខួរក្បាល​ ច្រើនពេក។ និយាយ​ជារួម​លោកអ្នក​ត្រូវ​ជ្រើសរើស​ពេលវេលា​សមស្រប​ណាមួយ​ក្នុងការ​សម្រាក​ លម្ហែកាយ និង​ចិត្ដ នៅក្នុង​ចុង​សប្ដាហ៍ ឬ​ពេលវេលា​ឈប់​សម្រាក​ណាមួយ។ លោកអ្នក​មិនត្រូវ​បិទឱកាស​ខ្លួនឯង​ក្នុងការ​សម្រាក​លម្ហែ​ខួរក្បាល​នោះទេ។ បើ​មិនមាន​ការឈប់​សម្រាក​លម្ហែ​អារម្មណ៍ បញ្ហា​សុខភាព​ផ្លូវចិត្ដ​នឹងអាច​កើតមាន​ឡើង​នៅពេល​ណាមួយ​ដែល​លោកអ្នក​ទទួល​ អារម្មណ៍​ថា​តានតឹង។
    រូបភាពទស្សនាវដ្ដីសុខភាពយើង
    វិធី​លម្ហែ​អា​រម្មណ៍
    លោកអ្នក​អាច​ជ្រើសរើស​ការ​លម្ហែ​សម្រាក​កាយ និង​ចិត្ដ តាម​វិធី​ជាច្រើន​ដែល​លោកអ្នក​ចូលចិត្ដ ដូចជា​ការ​ចំណាយ​ពេលវេលា​នៅចុង​សប្ដាហ៍ ឬ​ថ្ងៃឈប់​សម្រាក​ណាមួយ​ដើម្បី​ដើរ​លម្ហែកម្សាន្ដ​នៅតាម​រមណីយដ្ឋាន ការ​ជួបជុំ​ជជែក​ជាមួយ​មិត្ដភក្ដិ​រឿង​សប្បាយៗ ការ​ដើរ​កម្សាន្ដ ស្ទូចត្រី និង​ការដើរ​កម្សាន្ដ​នៅតាម​ទីជនបទ​ដែលមាន​បរិយាកា​សស្រស់​ស្រាយ​ ខ្យល់បរិសុទ្ធ​ពីធម្មជាតិ។ ការ​ដើរ​កម្សាន្ដ​ជាមួយ​មិត្ដភក្ដិ​ឬ​ក្រុមគ្រួសារ​នៅតាម​ចម្ការ បង្កើត​កម្មវិធី​ជប់លៀង​ក្នុង​ឱកាស​ណាមួយ​ជួប​ជាមួយ​មិត្ដភក្ដិ​ ស្និទ្ធស្នាល ជជែក​ពិភាក្សា​ឬ​ប្រាប់ពី​បញ្ហា​លំបាក​ក្នុងចិត្ដ​ជាមួយ​មិត្ដ​ជិតស្និទ្ធ ដើម្បី​ដោះស្រាយ និង​ជួយ​លើក​ទឹកចិត្ដ​គ្នា​ទៅវិញ​ទៅមក។ បើសិន​ជា លោកអ្នក​មិនមាន​ពេល​ច្រើន​ក្នុងការ​ដើរ​កម្សាន្ដ​ចេញ​ទៅក្រៅ លោកអ្នក​អាច​ជ្រើសរើស​វិធីហាត់​ប្រាណ​ណាមួយ​ក៏បាន ដើម្បី​សម្រួល​ដល់​សុខភាព​រាងកាយ​ក៏ដូចជា​ផ្លូវចិត្ដ​ផងដែរ។ ការធ្វើ​លំហាត់​ប្រាណ​មាន​វិធី​ជាច្រើន ដូចជា​ការ​ដើរ រត់ រាំ ឬការ​ហាត់​កីឡាកាយ វប្បកម្ម និង​ការធ្វើ​លំហាត់ប្រាណ តាមវិធី​សម្មាធិ វិធី​យូហ្គា ឬវិធី​ហាត់​ថៃជិ នេះក៏​ជាវិធី​មួយដែល​ជួយ​កាត់បញ្ហា​ផ្លូវចិត្ដ​ផងដែរ។ វិធីសាស្ដ្រ​ដែល​ការពារ​កុំឱ្យ​មាន​បញ្ហា​ផ្លូវចិត្ដ​នេះ គឺ​អាស្រ័យ​ទៅលើ​ចំណង់​ចំណូលចិត្ដ និង​ពេលវេលា​សមស្រប​ណាមួយ​របស់​លោកអ្នក។
    ការ​លើក​ទឹកចិត្ដ
    គ្រប់ពេល​ដែល​មនុស្ស​នៅជិត​ខ្លួនមាន​បញ្ហា​ផ្លូវចិត្ដ លោកអ្នក​អាច​បញ្ចេញ​ការ​លើកទឹក​ចិត្ដ​របស់ខ្លួន​ទៅដល់​មិត្ដភក្ដិ​ឬ មនុស្ស​ជាទី​ស្រឡាញ់​របស់​ខ្លួន ព្រោះនេះ​គឺកត្ដា​រួមចំណែក​មួយ​ដែលជួយ​ស្រោចស្រង់​អារម្មណ៍ និង​សុខភាព​ផ្លូវចិត្ដ​របស់​មនុស្ស​ម្នាក់។ បើសិន​ជាការ​ជ្រើសរើស​យកវិធី​លម្ហែ​អារម្មណ៍​ហើយ​នៅតែ​មិនមាន​ប្រសិទ្ធភាព​ ទៀតនោះ គឺ​ត្រូវតែ​មានការ​ជួយ​លើក​ទឹកចិត្ដ​ពីមនុស្ស​ដែល​នៅជុំវិញ​ខ្លួន ដូចជា​សហគមន៍ មិត្ដភក្ដិ ក្រុមគ្រួសារ ជាពិសេស​គឺមនុស្ស​ជាទី​ស្រឡាញ់​រាប់អាន ដើម្បី​មានអ្នក​ផ្ដល់​កម្លាំងចិត្ដ និង​លើក​ទឹកចិត្ដ។ ក្នុង​ដំណាក់​កាល​ចុងក្រោយ​នៅតែ​មិនអាច​ស្រោចស្រង់​បានទៀ​តនោះ គឺ​មានតែ​ការ​សម្រាក និង​ព្យាបាល​ជាមួយ​នឹង​វេជ្ជបណ្ឌិត​ជំនាញ​ផ្នែក​សុខភាព​ផ្លូវចិត្ដ ទើបអាច​ជួយ​ដោះស្រាយ​បញ្ហានេះ​បាន។
    ដំបូន្មាន​អ្នក​ជំនាញ
    លោកអ្នក​ត្រូវ​បែងចែក​ពេលវេលា​ឱ្យបាន​ត្រឹមត្រូវ​ក្នុងការ​សម្រាក​លម្ហែ​ អារម្មណ៍ រឿង​ការងារ និង​រឿង​ដទៃទៀត។ លោកអ្នក​មិនអាច​យកបញ្ហា​ទាំងនោះ​មក​លាយឡំ​គ្នា​ក្នុងពេល​តែមួយ​បាន​នោះទេ ព្រោះ​វានឹង​បណ្ដាល​ឱ្យអារម្មណ៍​របស់​លោកអ្នក​កាន់តែ​មានភាព​ស្មុគស្មាញ និង​មិនអាច​ទទួលបាន​ឱកាស​រីករាយ​នោះទេ។

    មនោមយិទ្ធិ​ជាការ​គ្រប់គ្រង​អំណាច​ដួងចិត្ដ

    លោកអ្នក​ប្រាកដ​ជាតែងតែ​គិត​ប្រាថ្នា​ ចង់ឱ្យ​ខ្លួន​លោកអ្នក​ក្លាយជា​មនុស្ស​ម្នាក់​ដ៏មាន​ឥទ្ធិពល មាន​អំណាច​លើមនុស្ស​ដែលនៅ​ជុំវិញខ្លួន និង​ប្រាថ្នា​ចង់ធ្វើ​អ្វីមួយ​ប្រកបដោយ​សេចក្ដី​សម្រេច​ជោគជ័យ។ ទន្ទឹម​នឹងនេះ​លោកអ្នក​មួយចំនួន​ប្រហែលជា​ធ្លាប់គិត ហើយថា​គ្រប់យ៉ាង​ដែល​ទទួលបាន​ផលនិង​សម្រេច​នោះ​កើតឡើង​ពីការ​តាំងចិត្ដ កម្លាំងចិត្ដ ឬដោយ​កម្លាំងពលកម្ម​ខ្លួនឯង​នោះឡើយ ។ មនោមយិទ្ធិ​ជាវិធី​បែប​ផ្លូវចិត្ដ​ខាង​សាសនា ដែល​លោកអ្នក​ស្ទើរតែ​មិនធ្លាប់​ជួប មិនធ្លាប់​ឮតាំងពី​ដើមមក​សោះ ហើយក៏​កាន់តែ​មិនធ្លាប់​ស្គាល់​ថា តើ​មនោមយិទ្ធិ​នោះជា​អ្វី? ប្រើ​ដើម្បី​អ្វីនោះ​ឡើយ? 
    រូបភាពទស្សនាវដ្ដីសុខភាពយើង
    មាន​ចម្ងល់​ត្រូវតែ​ស្វែងរក​ដំណោះ​ស្រាយ ស្រាវជ្រាវ​រកចម្លើយ និង​បកស្រាយ​បំភ្លឺ ហើយ​ដែល​ពេលនេះ​ទស្សនាវដ្ដី សុខភាព​យើង សូមនាំ​អារម្មណ៍​របស់​លោកអ្នក​អាន​ឱ្យមក​ធ្វើការ​ស្វែងយល់​អំពី​មនោមយិទ្ធិ។
    មនោមយិទ្ធិ ជាអ្វី?
    មនោមយិទ្ធិ​(មៈ-នោ-មៈ-យិត-ធិ) មានន័យ​ប្រហាក់​ប្រហែល​ជាមួយ​នឹងពាក្យ​ជាភាសាអង់គ្លេស​ថា វីលផាវវើ (Will Power)។ ពាក្យថា​មនោមយិទ្ធិ​នេះ ជា​វាក្យស័ព្ទ​ខាង​ព្រះពុទ្ធសាសនា​មានន័យ​ថា ឫទ្ធិ​ដែល​សម្រេច​ដោយ​ចិត្ដ។ ប៉ុន្ដែ​ក្នុងការ​បកប្រែ​ពីពាក្យ វីលផាវវើ ជាភាសា​អង់គ្លេស​វិញ គឺ​សំដៅ​ដល់​អំណាច​ដែលធ្វើ​ឱ្យអ្វីៗ​សម្រេច​ផល និងដែល​កើតឡើង​ពីកម្លាំងចិត្ដ​របស់​មនុស្ស​ម្នាក់ៗ។
    មនោមយិទ្ធិ​កើតមាន​នៅកន្លែង​ណា?
    តាមការ​ពិតទៅ​មនោមយិទ្ធិ គឺជាអ្វី​ដែលមាន​នៅក្នុង​ខ្លួន​មនុស្ស​យើង​គ្រប់ៗគ្នា ពោល​គឺកម្លាំង​ចិត្ដ កម្លាំង​ប្រាថ្នា កម្លាំង​អធិដ្ឋាន កម្លាំង​តាំងចិត្ដ​ដ៏ជាក់​លាក់ ឬ​ជាកម្លាំង​នៃកិលេស​តណ្ហា ដែលជា​គ្រឿង​ភ្ញោច​ឱ្យលោកអ្នក​មាន​សកម្មភាព​ផ្សេងៗ​រៀងខ្លួន និង​នាំឆ្ពោះ​ទៅកាន់គោល​បំណង​របស់​លោកអ្នក។ ទាំងនេះ​សុទ្ធសឹង​ជាមនោមយិទ្ធិ​វិជ្ជមាន​(មនោម​យិទ្ធិ​ផ្នែក​ដែល​ល្អ) ឬ​មនោមយិទ្ធិ​អវិជ្ជមាន (មនោមយិទ្ធិ​ផ្នែក​មិនល្អ ឬផ្នែក​អាក្រក់)។ មនុស្ស​ដែលមាន​មនោមយិទ្ធិ​ច្រើន​រមែង​មានការ​ប្រាថ្នា​អ្វីយ៉ាង​ខ្លាំងក្លា រហូត​សុខចិត្ដ ប្ដូរ​ជីវិត ដើម្បីស​ម្រេច​គោលបំណង​របស់​ខ្លួន។ ចំណែក​លោកអ្នក​ដែល​មិនមាន​មនោមយិទ្ធិ​តែងតែ​មាន​អារម្មណ៍​រារែក​នឹង​ ធ្វើអ្វី​មួយ ដែលជា​ហេតុ​ធ្វើឱ្យ​មិនសូវ​បានផល​សម្រេច ឬ​ធ្វើបាន​តែពាក់​កណ្ដាល​ទីក៏បោះបង់​ចោល។
    ហេតុអ្វី​ត្រូវ​សាងមនោមយិទ្ធិ?
    ការដែល​មនុស្ស​យើង​មាន​វណ្ណៈ ឬ​ជីវភាព​រស់នៅ តំណែង​ក្នុង​សង្គម​ខុសប្លែក​ពីគ្នា ក្រៅពី​កើតឡើង​ដោយសារ​ចំណេះដឹង និង​សមត្ថភាព វាក៏មាន​ផល​ប៉ះពាល់​ដែល​បណ្ដាល​មកពី​មនោមយិទ្ធិ​ផងដែរ។ ប៉ុន្ដែគ្រា​ន់តែ​ថាមនុស្ស​ភាគច្រើន​មិនយល់ ហើយ​បែរជា​គិតថា​វាកើតឡើង​តាម​អំណាច​ព្រេងវាសនា ឬ​រាសី​ទៅវិញ។ អ្វីដែល​សំខាន់​បំផុត​នោះ គឺ​កម្លាំង​តណ្ហា​ដែល​ផុសចេញ​ពីជម្រៅ​នៃដួងចិត្ដ ឬ​មនោមយិទ្ធិ​នេះឯង​ដែល​សម្ដែង​នូវភាព​អស្ចារ្យ​គួរស្ញប់​ស្ញែង គឺវាអាច​ជំរុញ​មនុស្ស​ដែលមាន​ឋានៈទាប​ឱ្យឈាន​ឆ្ពោះទៅកាន់​ឋានៈ​មួយដែល​ ខ្ពង់ខ្ពស់​បាន។
    មនោមយិទ្ធិ​អាចមាន​ប្រយោជន៍​អ្វីខ្លះ?
    ចិត្ដ​មនុស្ស​យើងមាន​អំណាច​អស្ចារ្យ​ណាស់ បើ​ហ្វឹកហាត់​ក្នុង​ផ្លូវណា ច្រើនតែ​កើតបាន​ជាផល​ក្នុងផ្លូវនោះ​វិញ។ មនុស្ស​ដែល​បណ្ដោយ​ចិត្ដគំនិត​ឱ្យអណ្ដែត​អណ្ដូង​រវើរវាយ​ញយៗ​ដង លទ្ធផល​ដែល​ទទួលបាន​គឺមួយ​ជីវិត​របស់ពួ​កគេ​នឹងមិន​ទទួលបាន​ប្រយោជន៍​ជាធំ​ ដុំ ជាដុំកំភួន​នោះទេ។ ប៉ុន្ដែ​ចំណែក​ឯមនុស្ស​ដែលមាន​ការ​តាំងចិត្ដ​យ៉ាង​មុតមាំ​ជាក់លាក់ ពួកគេ​រមែង​ធ្វើការ​អ្វីៗបាន​សម្រេច និង​ទទួល​បានផល​គួរជាទី​មោទនៈ និង​គួរឱ្យ​អស្ចារ្យ​ណាស់។ ការហាត់​កសាង​អំណាច​ចិត្ដ ឬ​មនោមយិទ្ធិ​ឱ្យក្លាយ​ទៅជា​ទម្លាប់ គឺជាអ្វី​ដែលមាន​គុណ​តម្លៃ​បំផុត ហើយ​សំខាន់​ជាងការ​ហ្វឹកហាត់​ចំណេះដឹង ឬក៏ការ​ហ្វឹកហាត់​ផ្សេងៗ​ទៀត។ ពីព្រោះផល​សម្រេច​គ្រប់យ៉ាង​សុទ្ធតែ​មាន​មនោមយិទ្ធិ​ជាគ្រឹះ ជា​មូលដ្ឋាន។ អ្នក​ដែលមាន​មនោមយិទ្ធិ គឺជា​មនុស្ស​ដែលមាន​ប្រៀប​លើអ្នក​ដទៃ។
    មធ្យោបាយ​ហ្វឹកហាត់​មនោមយិទ្ធិ
    ការ​ធ្វើអ្វីមួយ​ឱ្យបាន​សម្រេច និង​ទទួល​ផល​ជាវិជ្ជមាន​នោះ ជាចាំបាច់​ត្រូវមាន​គោល​ការណ៍​ច្បាស់លាស់ ហើយ​ក៏ត្រូវ​ទាមទារ​នូវ​មធ្យោបាយ​ជាក់លាក់​ដែរ។
    • ហ្វឹកហាត់​ប្រាថ្នា​នូវអ្វី​ដែលខ្លួន​បាន​ប៉ាន់ស្មាន​ថាអាច​នឹងធ្វើ​ ទៅបាន​ដោយ​កម្លាំង​ថ្វីដៃ​របស់ខ្លួនឯង​ផ្ទាល់ ហើយ​តាំងចិត្ដ យ៉ាង​ជាក់លាក់​ក្នុងការ​ធ្វើកិច្ចការ​នោះ​ឱ្យបាន​សម្រេច។ ហាត់​ធ្វើញយៗ​ដោយ​ជ្រើសរើស​យកពីងាយ​ទៅមុន ដូចជា​ការដើរ​ដោយ​ជើង នៅលើ​ថ្នល់ សម្លឹង​មើល​ផ្លាកសញ្ញា​ខាងមុខ​ហើយ​តាំងចិត្ដ​ទៅឱ្យ​ដល់ផ្លាក​សញ្ញា​នោះ។ ការ​ធ្វើដូចនេះ​មើល​ទៅហាក់​ដូចជា​ងាយស្រួល​ណាស់ ប៉ុន្ដែ​អាចជួយ​ក្នុងការ​ហ្វឹកហាត់​ចិត្ដឱ្យ​ស៊ាំនឹង​ផល​សម្រេច ហើយ​បើកាលណា​ស៊ាំញយៗ​កម្លាំង​នឹងកើន​ច្រើនឡើង។
    • គិតប៉ង​ធ្វើអ្វីមួយ​ត្រូវធ្វើ​ឱ្យបាន ពោល​គឺត្រូវ​តាំងចិត្ដ​ធ្វើឱ្យ​បាន​សម្រេច ទោះបីជា​មាន​ឧបសគ្គច្រើន​ប៉ុណ្ណាក្ដី និង​ទោះបីជា​ត្រូវធ្វើ​រហូត​ទៅដល់​រាប់ពាន់​ដង ច្រើន​ខែឆ្នាំ ក៏​នៅតែ​ព្យាយាម​ធ្វើឱ្យ​ទាល់តែ​បាន​ជោគជ័យ។
    • មិន​ត្រូវយក​កិច្ចការ​មកធ្វើ​ម្ដងច្រើន​មុខព្រមៗ​គ្នា​នោះទេ តែត្រូវ​ជ្រើសរើស​កិច្ចការ​ណាមួយ​មកធ្វើ​ជាមុន និងធ្វើ​ទៅតាម​លំដាប់​លំដោយ សំខាន់​ព្យាយាម​ធ្វើដោយ​ប្រកាន់​ខ្ជាប់​នូវការ​សមាធិ និង​អត់ធ្មត់។
    • ត្រូវ​សង្ឃឹម និង​ជឿជាក់​លើ​ខ្លួនឯង ពឹង​ខ្លួនឯង និងជួយ​ខ្លួនឯង​គ្រប់ពេល​វេលា។
    បណ្ដាំ​ផ្ញើ
    ការ​ព្យាយាម​ជាប្រការ​ការមួយ​ដែល​លោកអ្នក​គួរតែ​អនុវត្ដ ឯការ​តាំងចិត្ដ​ឱ្យល្អ​ក៏ជា​សីលធម៌​មួយដ៏​ប្រពៃ​ក្នុងការ​រស់នៅ​ជាមនុស្ស​ ដែរ។ ការ​ព្យាយាម​យកឈ្នះ​លើចិត្ដ​អ្នកដទៃ​មិនមែន​ជារឿង​ដែលធ្វើ​ទៅក្នុង​រយៈពេល​ ខ្លីមួយ​ឬពីរថ្ងៃ​បាន​នោះទេ វា​ទាមទារ​នូវការ​ព្យាយាម និង​អត់ធ្មត់។ ការ​ព្យាយាម​ឱ្យមាន​ប្រៀប​លើអ្នក​ដទៃទៀត​សោត ក៏​មិនមែន​ជាការ​ព្យាយាម​ដោយ​ខុស ឬ​ការ​តាំងចិត្ដ​ឱ្យមាន​មនោមយិទ្ធិ​អវិជ្ជមាន ឬ​ផ្នែក​អាក្រក់​នោះឡើយ។ សូម​លោកអ្នក​តាំងចិត្ដ​ឱ្យ​ជ្រះថ្លា ប្រមើល​មើលនូវ​អំពើល្អ ទើបជា​ជោគជ័យ​ក្នុង​ជីវិត។

    ជម្ងឺ​វិបត្ដិ​ផ្លូវចិត្ដ​មនុស្សចា​ស់

    ជម្ងឺ​វិបត្ដិ​ផ្លូវចិត្ដ​គឺជា​ ជម្ងឺមួយ​ប្រភេទ​ដែល​ពិបាកនឹង​ព្យាបាល ដោយមាន​លក្ខណៈ​ខុសប្លែក​ពីជម្ងឺ​ដទៃទៀត។ ហើយ​មធ្យោបាយ​ដែលល្អ​ដើម្បី​ទទួលបាន​នូវ​ប្រសិទ្ធភាព​ខ្ពស់ លោកអ្នក​គួរតែ​ប្រញាប់​ប្រញាល់​បញ្ជូន​អ្នកជម្ងឺ​ទៅពិគ្រោះ​យោបល់​ជាមួយ​ អ្នកមាន​ឯកទេស​ខាងផ្លូវ​ចិត្ដ ដោយ​មិនត្រូវ​អូសបន្លាយ​ពេលវេលា​ឱ្យអ្នកជម្ងឺ​មាន​សភាព​ធ្ងន់ធ្ងរ​នោះទេ។ 
    រូបភាពទស្សនាវដ្តីសុខភាពយើង
    ទស្សនាវដ្ដី សុខភាពយើង បានជួប​ជាមួយ​លោក​វេជ្ជបណ្ឌិត យឹម សុបុត្រា អ្នក​ឯកទេស​សកលវិទ្យា​នៃគ្លីនិក​សាន់រ៉ាយ ធ្វើការ​បកស្រាយ​អំពី​ជម្ងឺ​វិបត្ដិ​ផ្លូវចិត្ដ​មនុស្សចាស់។
    ចំណាត់​ថ្នាក់​ជម្ងឺ​ផ្លូវចិត្ដ
    កាល​ណានិយាយ​ពីជម្ងឺ​វិបត្ដិ​ផ្លូវចិត្ដ​របស់​មនុស្ស តាមការ​ឱ្យនិយមន័យ​របស់​អង្គការស្បៀង​អាហារ​ពិភពលោក​ត្រូវបាន​បែងចែកចេញ​ ជាបី​ដំណាក់​គឺ ៖
    1 . ជម្ងឺ​វិបត្ដិ​ផ្លូវចិត្ដ​កុមារ
    2 . ជម្ងឺ​វិបត្ដិ​ផ្លូវចិត្ដ​មនុស្ស​ពេញវ័យ
    3 . ជម្ងឺ​វិបត្ដិ​ផ្លូវចិត្ដ​មនុស្សចាស់។
    ដូច្នេះ​មនុស្ស​ដែលមាន​ជម្ងឺ​វិបត្ដិ​ផ្លូវចិត្ដ​ចាប់ពី​អាយុ​៥០ឡើង​ទៅគេ​ចាត់ទុកថា​ជាជម្ងឺ​វិបត្ដិ​ផ្លូវចិត្ដមនុស្ស​ចាស់។
    មូលហេតុ​ដែលបង្ក​ឱ្យកើត​មានជម្ងឺ​វិបត្ដិ​ផ្លូវចិត្ដ​មនុស្សចាស់ មូលហេតុ​ដែលបង្ក​ឱ្យកើត​មាន​ជម្ងឺ​វិបត្ដិ​ផ្លូវចិត្ដ​មនុស្សចាស់​ មិនខុសអ្វី​នឹងបញ្ហា ឬ​មូលហេតុ​នៃជម្ងឺ​ផ្លូវចិត្ដ​កុមារ មនុស្ស​ជំទង់​និងមនុស្ស​ពេញវ័យ​ទេ។ មូលហេតុ​ដែលចម្បង​នោះរួមមាន​៤ចំណុច​សំខាន់ៗ
    1 . កត្ដា​សង្គម​​​ និង​បរិស្ថាន​ជុំវិញខ្លួន ៖ ​មនុស្ស​គ្រប់ៗគ្នា​ដែលមាន​ជីវិត​រស់នៅ​ក្នុងសង្គម​មួយ​មិនអាច​រស់នៅ​ តែម្នាក់​ឯង​បានទេ។ ការរស់នៅ​បានល្អ​គឺរស់នៅ​ចាប់ពី​២នាក់​ឡើងទៅ ជាការ​ទំនាក់ទំនង​រវាង​មនុស្ស​ពីរនាក់​ប្រាកដ​ជាមាន​ផលប៉ះពាល់​ល្អ និង​ផល​ប៉ះពាល់​អាក្រក់​ហើយ។​ តែប្រសិន​បើមនុស្ស​ពីរនាក់​មានបញ្ហា​ផ្លូវចិត្ដ ការ​ទំនាក់​ទំនង​មិនល្អ​ដូចជាការ​ឈ្លោះទាស់​ទែង ការ​អាក់អន់ចិត្ដ​ដោយ​ក្របខណ្ឌ​ណាមួយ ដូចនេះ​បុគ្គល​ណាម្នាក់​មួយក្នុង​ចំណោម​បុគ្គល​ពីរនាក់​មានផល​ប៉ះពាល់​ ផ្លូវចិត្ដ​នឹងគ្នា។ ចំពោះ​ការរស់នៅ​ក្រុមគ្រួសារ​មួយវិញ ច្បាស់​ជាមាន​រកាំរកូស​នឹងគ្នា ដោយ​ក្រុមគ្រួសារ​ខ្លះគឺការ​ទំនាក់​ទំនង​ផ្នែក​ខាងផ្លូវចិត្ដ​មិនសូវ​ជាបាន​ ល្អ ដូចជា​មានការ​ឈ្លោះទាស់​ទែងនឹង​គ្នា ប្រកាន់​នឹងបញ្ហា​ផ្សេងៗ​ដែលជួប​ប្រទះ​នៅក្នុង​សង្គម​សព្វថ្ងៃ កូនមាន​ការឈ្លោះ​ជាមួយ​ឪពុកម្ដាយ កូន​ដណ្ដើម​កេរមរតក​នឹងគ្នា ឬកូន​ឈ្លោះ​ជាមួយ​ឪពុកម្ដាយ​ក្មេក។ ទាំងអស់​នេះជា​បញ្ហាមួយ​នៅក្នុង​ក្រុមគ្រួសារ និង​សង្គមជាតិ។
    2 . កត្ដា​ចិត្ដសាស្ដ្រ ៖ មនុស្ស​ម្នាក់ៗ​មានកត្ដា​ចិត្ដសាស្ដ្រ​ផ្សេងៗ​គ្នា អ្នកខ្លះ​កត្ដា​ចិត្ដសាស្ដ្រ​រឹងប៉ឹង អ្នកខ្លះ​កត្ដា​ចិត្ដ​សាស្ដ្រ​ទន់ជ្រាយ។ ដូចនេះ​អ្នកដែល​មានកត្ដា​ចិត្ដសាស្ដ្រ​រឹងប៉ឹង​អាចប្រឈម​មុខនឹង​បញ្ហា​ ផ្សេងៗ​បាន។ ហើយ​សម្រាប់​អ្នកដែល​មាន​កត្ដា​ចិត្ដសាស្ដ្រ​ទន់ជ្រាយ កាលណាមា​នសម្ពាធ​ជួបនឹង​ព្រឹត្ដិការណ៍អ្វី​មួយ អាច​បណ្ដាល​ឱ្យគាត់​ឆាប់ដួល ឆាប់​ចាញ់ ឆាប់ក្លាយ​ទៅជា​អ្នកជម្ងឺ ដោយសារ​កត្ដា​ចិត្ដសាស្ដ្រ​របស់គាត់​ផុយស្រួយ ទន់ជ្រាយ​ពេក។
    3 . កត្ដា​ជីវសាស្ដ្រ ៖ វា​កើតឡើង​ដោយសារ​កត្ដា​ខាងក្រៅ និងកត្ដា​ខាងក្នុង។ កត្ដា​ជីវសាស្ដ្របើ​និយាយ​​ពីយុវភាព​ឥឡូវនេះ​សង្កេត​ឃើញថា​យុវភាព​ច្រើនណាស់ ​ដែលបាន​នឹងកំពុង​ប្រើប្រាស់​ថ្នាំញៀន និង​ប្រើប្រាស់​សុរា ដោយមាន​​លាយឡំ​ជាមួយ​សារជាតិ​គីមី។ ភាព​ទាំងនេះធ្វើឱ្យ​ប៉ះពាល់​ទៅដល់​ប្រព័ន្ធ​សរសៃ​ប្រសាទ ឬ​ជាដើមហេតុ​ដែលបង្ក​ឱ្យកើត​ឡើងនូវ​​វិបត្ដិ​ផ្លូវចិត្ដ។
    4 . កត្ដា​មនុស្ស ឬកត្ដា​រាងកាយ ៖ ដោយ​សង្កេតឃើញ​ថា មនុស្ស​នៅពេល​ឈានចូល​ដល់វ័យ​ចាស់​​តែងតែ​​កើត​មាន​នូវជម្ងឺ​ដោយចៀស​មិនផុត ដោយ​អ្នកខ្លះ​កើតមាន​ជម្ងឺ​ផ្លូវកាយ​រ៉ាំរ៉ៃ​ផ្សេងៗ ដូចជា​អ្នកកើត​ជម្ងឺ​ទឹកនោម​ផ្អែម ជម្ងឺលើស​ឈាម ជម្ងឺ​សន្លាក់ ជម្ងឺ​មហារីក និងជម្ងឺ​ផ្សេង​ទៀត។ នៅពេល​ដែលអាយុ​កាន់តែ​ច្រើន សុខភាព​​រាងកាយ​កាន់តែទ្រុ​ឌទ្រោម​ទៅ នេះក៏​ជាមូលហេតុ​មួយ ដែល​បង្កឱ្យ​កើតមាន​នូវវិបត្ដិ​ផ្លូវចិត្ដ​មនុស្ស​ចាស់ដែរ។
    សរុប​សេចក្ដី​មក​មូលហេតុ​ទាំងបួន​នេះឯង​ដែលបង្ក​ឱ្យកើត​មាននូវ​បញ្ហាជម្ងឺ​ផ្លូវចិត្ដ​ទៅលើ​មនុស្ស។
    រូបភាពទស្សនាវដ្តីសុខភាពយើង
    ផល​ប៉ះពាល់​ចំពោះ​អ្នកកើត​មានជម្ងឺ​វិបត្ដិ​ផ្លូវចិត្ដ​មនុស្សចាស់
    បើសិនជា​នរណាម្នាក់​នៅក្នុង​ក្រុមគ្រួសារ​កើតមាន​ជម្ងឺ​វិបត្ដិ​ ផ្លូវចិត្ដ តែងតែ​ធ្វើឱ្យ​កុមគ្រួសារ​មិនមាន​សុភមង្គល ដោយ​វិបត្ដិនេះ​អាចធ្វើ​ឱ្យមនុស្ស​ឆាប់មាន​អារម្មណ៍​ឆេវឆាវ ឆាប់​ខឹង ឆាប់​មួម៉ៅ និង​បង្កតែ​ទំនាស់​ជាមួយ​អ្នកដទៃ។ បើ​ប្រៀបធៀប​មនុស្សចាស់​កើតមាន​នូវជម្ងឺ​វិបត្ដិផ្លូវចិត្ដ​នឹងមនុស្ស​ចាស់​ ផ្សេងទៀត ដែលមិន​កើតជម្ងឺ​វិបត្ដិ​ផ្លូវចិត្ដ អាច​និយាយ​បានថា​អ្នកដែល​កើតជម្ងឺ​វិបត្ដិ​ផ្លូវចិត្ដ​មិនសូវ​មាន​អាយុវែង​ ជាងមនុស្ស​ដែល​មិនកើត​មានជម្ងឺ​វិបត្ដិ​ផ្លូវចិត្ដ​ទេ។ ព្រោះ​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​មានការ​អន់ថយ ដូចជា​កត្ដាចិត្ដ​សាស្ដ្រ កត្ដា​ចងចាំ កត្ដា​រាងកាយ ដោយ​បណ្ដាល​មកពី​ការ​សម្រាន្ដ​មិនបាន​គ្រប់គ្រាន់ ការ​ទទួលទាន​មិនសូវ​បាន រហូត​ធ្វើឱ្យ​រាងកាយ ចុះស្គម​ស្គាំង ដែល​ធ្វើឱ្យ​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​របស់​អ្នកជម្ងឺ​មានការ​ចុះថយ ងាយនឹង​ធ្វើឱ្យ​កើតមាន​ជម្ងឺ​ផ្លូវកាយ និង​មិនមាន​អាយុ​វែង។ ភាព​ទាំងអស់​នេះមិន​ត្រឹមតែ​ធ្វើឱ្យ​មានផល​ប៉ះពាល់​ដល់ខ្លួនឯង​ទេ អាច​នឹងបង្ក​ឱ្យមាន​ផល​ប៉ះពាល់​ទៅដល់​ក្រុម​គ្រួសារ និង​សង្គមទៀត​ផង។
    មធ្យោបាយ​ទប់ស្កាត់ ឬ​ការពារ​កុំឱ្យកើត​មានជម្ងឺ​ផ្លូវចិត្ដ
    បញ្ហា​វិបត្ដិ​ផ្លូវចិត្ដ​នៅក្នុង​ក្រុមគ្រួសារ​មួយ លោកអ្នក​គួរតែ​ប្រញាប់​ប្រញាល់​មក​ពិគ្រោះយោបល់ និង​ព្យាបាល​ឱ្យបាន​រួសរាន់ ទាន់​ពេលវេលា​ជាមួយ​អ្នកឯកទេស​ជំនាញ។ បើសិន​ជាទុកឱ្យ​កើតមាន​ជម្ងឺ​ផ្លូវចិត្ដ​ចំពោះម​នុស្សចាស់​​យូរអង្វែង​ពេក ធ្វើឱ្យ​មាន​ផល​​ប៉ះពាល់​ដូចបាន​រៀបរាប់​ខាងដើម។ មធ្យោបាយ​ល្អ​លោកអ្នក​គួរតែ​ឆាប់​ព្យាបាល​ឱ្យទាន់​ពេល​វេលា តែ​ប្រសិនជា​លោកអ្នក​មាន​បញ្ហា វិបត្ដិអ្វី​នៅក្នុង​ក្រុម​គ្រួសារ លោកអ្នក​ឆាប់ស្វែង​រកការ​ព្យាបាល​ជម្ងឺ​ផ្លូវចិត្ដ​ឱ្យបានល្អ​ទើបជាការ​ ប្រសើរ។
    ដំបូន្មាន​អ្នក​ប្រឹក្សា
    ក្នុងនាម​ជាគ្រូពេទ្យ​ឯកទេស​ម្នាក់​ផ្នែកខាង​ផ្លូវចិត្ដ សូមឱ្យ​ប្រជាជន​ទូទៅ​មិនថា​មនុស្សចាស់​ទេ ឱ្យស្គាល់​ពី​ស្ថានភាព​សុខភាព ជាពិសេស​សុខភាព​ផ្លូវចិត្ដ​សំខាន់​ណាស់។ សំខាន់​ជាងគេ​គឺចិត្ដ​នេះឯង។ បើចិត្ដមា​ន​បញ្ហា​​ហើយ​ជម្ងឺ​ផ្លូវកាយ​ក៏ដួល​ទៅតាម​ផ្លូវចិត្ដ​នឹងដែរ។ ដូច្នេះនៅពេលដែ​លមាន​បញ្ហា​នេះកើតមាន​ឡើង ត្រូវ​ស្វែងយល់​ពីមូលហេតុ​នៃផល​ប៉ះពាល់ និង​មធ្យោបាយ​ការពារ។ គឺត្រូវ​ទទួល​ស្គាល់​ខ្លួនឯង​​ថាមាន​បញ្ហា​ផ្លូវចិត្ដ រកវិធី​សាស្ដ្រ​ដើម្បី​ជួយខ្លួនឯង និងជួយ​ក្រុមគ្រួសារ​ឱ្យបាន​ប្រសើរ។ អ្នក​ឯកទេស​រង់ចាំ​អ្នកដែល​មាននូវ​ជម្ងឺ​វិបត្ដិ​ផ្លូវចិត្ដ ឬបញ្ហា​ផ្លូវចិត្ដ​មកធ្វើការ​​ព្យាបាល​ឱ្យបាន​ត្រឹម​ត្រូវ និងទាន់​ពេលវេលា។